Door: Anika Rooke

‘Jij kan dit niet. Jij gaat falen en het publiek teleurstellen. Wie wil nou jouw levensverhaal aanhoren? Laat die lezingen aan iemand anders over. Iemand die echt iets te vertellen heeft. Zeg de afspraken nog vandaag af, dan kun je weer rustig worden. Let’s face it, dit gaat echt nooit wat worden. Jij bent gewoon niet goed genoeg. Sukkel! Loser! Stuk stront! Jij stelt echt helemaal niks voor.

In 2018 heb ik zeven lezingen gegeven over mijn leven met borderline, depressie en zelfbeschadiging. Open en eerlijk vertel ik over mijn diepe dalen, de moeilijkheden die een persoonlijkheidsstoornis met zich meebrengt en de hardnekkigheid van mijn klachten. Maar ik eindig ook hoopvol, want na zestien jaar intensieve therapie kan ik weer mijn eigen koers te varen. Ik hoef niet meer te overleven en ga mijn toekomst nu hoopvol tegemoet. Dat wil niet zeggen dat ik nooit meer een terugval of een mindere periode heb. Zodra ik mijn structuur en regelmaat loslaat, bevind ik me namelijk onmiddellijk op gevaarlijk terrein, waarvan de uitkomst altijd dezelfde is: Ik stort volledig in, word depressief en wil mezelf iets aandoen. Het blijft dus zaak om altijd waakzaam te blijven en de signalen van mijn thuisfront serieus te nemen, want ik ben af en toe een tikkeltje eigenwijs. Je zou het ook een blinde vlek kunnen noemen. Ik ken mezelf na al die jaren therapie bijzonder goed, maar heb het altijd te laat door als ik me op een zinkend schip bevindt. Met alle gevolgen van dien.

Avontuur

Het was voor mij een grote stap om te beginnen met het geven van lezingen. In eerste instantie wilde ik eerst mijn autobiografie uitgegeven hebben, voordat ik mijn levensverhaal openbaar maakte. Maar soms loopt het leven anders dan gepland en dus ben ik onbevangen het avontuur aangegaan. Tot op de dag van vandaag heb ik daar geen spijt van gehad, omdat de reacties van het publiek elke keer zo hartverwarmend en fijn zijn. Er blijkt veel behoefte te zijn aan openheid, het doorbreken van taboeonderwerpen en hoop. Mijn lezing bevat al die ingrediënten. Inmiddels is het mijn missie geworden om zoveel mogelijk mensen te bereiken en mijn verhaal te delen. Dat klinkt allemaal goed, hoor ik je denken. Maar er zit wel degelijk een addertje onder het gras.

'Al zo lang ik me kan herinneren, is hij onderdeel van mij en ik kan je verzekeren dat daardoor elke dag weer een uitdaging op zich is.'

In mijn hoofd zit namelijk altijd een stemmetje, ook wel de interne saboteur genoemd, die alles wat ik doe wil dwarsbomen. Hij maakt me bang, onzeker, zenuwachtig en deinst er niet voor terug om keihard uit te halen als ik op mijn zwakst ben. Ook is hij wreed, ongevoelig voor mijn pijn en een meester in het manipuleren van mijn gedachtengoed. Een gezellige jongen dus, die interne saboteur. Al zo lang ik me kan herinneren, is hij onderdeel van mij en ik kan je verzekeren dat daardoor elke dag weer een uitdaging op zich is.

Geen cent waard

Omdat ik het geven van lezingen erg spannend vind, dringt hij zich in optima forma aan me op. Dat begint al bij de aanvraag. Ik zorg ervoor dat ik geïnteresseerden duidelijk maak wat ze van mij kunnen verwachten en herhaal dat het liefst een aantal keer. Alles om nadien niet af te kunnen gaan of te horen: ‘Ik had toch iets anders voor ogen toen ik contact met je opneem voor die lezing.’ Ook het kostenplaatje neem ik mee, terwijl de interne saboteur in mijn oor krijst dat ik geen cent waard ben.

'Kan ik het wel? Zal ik deze afspraak toch maar annuleren?'

Als ik met trillende handen en een bonkend hart tot een overeenstemming ben gekomen met de andere partij, ga ik de volgende fase in. Nu moet ik de verwachtingen waarmaken en dat geeft ook weer spanning. Kan ik het wel? Zal ik deze afspraak toch maar annuleren? Kan ik niet beter een andere bezigheid zoeken? De interne saboteur is in deze fase op zijn best. Waar hij kan, maakt hij me gek en voedt hij me met negatieve gedachten. Dat maakt het voorbereiden op mijn lezing af en toe tot een hel. Als een tiran delegeert en terroriseert hij me, omdat ik me niet gewonnen geef. Ik moet dan als tegenprestatie al mijn tekst woord voor woord uit mijn hoofd kennen. Een foutje maken betekent een pittige reprimande en helemaal opnieuw beginnen. Dit kan zo uren in beslag nemen.

En dan breekt – na een aantal onrustige nachten – het moment van de waarheid aan. Op de weg erheen schiet er van alles door mijn hoofd. Ga terug naar huis! Jij kan dit niet. Niemand zit op jou te wachten. Doe iedereen een lol en zeg dat je niet komt. Maak jezelf niet belachelijk. Draai om nu het nog kan, stomme zak!’ Toch zet ik door en stap met het lood in mijn schoenen de betreffende organisatie of school binnen. ‘Niet doen. Je maakt de fout van je leven,’ brult de interne saboteur.

Zwijgen

Een kwartier later word ik aangekondigd. De oorlog is verklaard en de interne saboteur pakt nu alles aan om me krankzinnig te maken. Mijn hart barst bijna uit mijn ribbenkast van angst. Ik heb een droge mond, trillende handen en sta wankel op mijn benen. Mijn lichaam staat op het punt om te bezwijken, maar mijn vastberadenheid redt me en ik houd mijn lezing; kwetsbaar, oprecht en vol overgave. De interne saboteur heb ik voor even het zwijgen opgelegd. Ik geniet van de gesprekken die na afloop spontaan ontstaan en hoe vrij ik me voel. Het was alle spanningen waard.

'Ik hoop dat meer zelfvertrouwen het stemmetje minder ruimte geeft om zich zo te manifesteren.'

Het schrijven van een boek, het geven van een lezing, een spelletje doen, een overhoring krijgen of het bezoeken van een evenement, altijd is de interne saboteur aanwezig. Ik weet niet beter, hoe irritant het ook is. Ik hoop dat meer zelfvertrouwen het stemmetje minder ruimte geeft om zich zo te manifesteren. Volledig verdwijnen zal wel te veel gevraagd zijn. Maar ik geloof in wat ik doe; ik ben geen opgever. En misschien word ik dan wel op een dag wakker en is er een wonder gebeurd. Wie weet…

Bijna de helft van de mensen met een psychische aandoening lijdt onder zelfstigma. Je denkt dat de heersende opvattingen over psychische aandoeningen waar zijn en je voelt je onzeker over jezelf of over wat je wel of niet kan. Zelfstigma kan herstel in de weg zitten. Het is goed om te weten of jij hier misschien ook last van hebt. Om je op weg te helpen ontwikkelde Samen Sterk in samenwerking met RIBW Brabant en de Toolbox Zelfstigma van Stichting ZON de zelfstigma-test.

Meer blogs lezen van Anika? bekijk ook haar website.

Door: Anika Rooke

‘Jij kan dit niet. Jij gaat falen en het publiek teleurstellen. Wie wil nou jouw levensverhaal aanhoren? Laat die lezingen aan iemand anders over. Iemand die echt iets te vertellen heeft. Zeg de afspraken nog vandaag af, dan kun je weer rustig worden. Let’s face it, dit gaat echt nooit wat worden. Jij bent gewoon niet goed genoeg. Sukkel! Loser! Stuk stront! Jij stelt echt helemaal niks voor.

In 2018 heb ik zeven lezingen gegeven over mijn leven met borderline, depressie en zelfbeschadiging. Open en eerlijk vertel ik over mijn diepe dalen, de moeilijkheden die een persoonlijkheidsstoornis met zich meebrengt en de hardnekkigheid van mijn klachten. Maar ik eindig ook hoopvol, want na zestien jaar intensieve therapie kan ik weer mijn eigen koers te varen. Ik hoef niet meer te overleven en ga mijn toekomst nu hoopvol tegemoet. Dat wil niet zeggen dat ik nooit meer een terugval of een mindere periode heb. Zodra ik mijn structuur en regelmaat loslaat, bevind ik me namelijk onmiddellijk op gevaarlijk terrein, waarvan de uitkomst altijd dezelfde is: Ik stort volledig in, word depressief en wil mezelf iets aandoen. Het blijft dus zaak om altijd waakzaam te blijven en de signalen van mijn thuisfront serieus te nemen, want ik ben af en toe een tikkeltje eigenwijs. Je zou het ook een blinde vlek kunnen noemen. Ik ken mezelf na al die jaren therapie bijzonder goed, maar heb het altijd te laat door als ik me op een zinkend schip bevindt. Met alle gevolgen van dien.

Avontuur

Het was voor mij een grote stap om te beginnen met het geven van lezingen. In eerste instantie wilde ik eerst mijn autobiografie uitgegeven hebben, voordat ik mijn levensverhaal openbaar maakte. Maar soms loopt het leven anders dan gepland en dus ben ik onbevangen het avontuur aangegaan. Tot op de dag van vandaag heb ik daar geen spijt van gehad, omdat de reacties van het publiek elke keer zo hartverwarmend en fijn zijn. Er blijkt veel behoefte te zijn aan openheid, het doorbreken van taboeonderwerpen en hoop. Mijn lezing bevat al die ingrediënten. Inmiddels is het mijn missie geworden om zoveel mogelijk mensen te bereiken en mijn verhaal te delen. Dat klinkt allemaal goed, hoor ik je denken. Maar er zit wel degelijk een addertje onder het gras.

‘Al zo lang ik me kan herinneren, is hij onderdeel van mij en ik kan je verzekeren dat daardoor elke dag weer een uitdaging op zich is.’

In mijn hoofd zit namelijk altijd een stemmetje, ook wel de interne saboteur genoemd, die alles wat ik doe wil dwarsbomen. Hij maakt me bang, onzeker, zenuwachtig en deinst er niet voor terug om keihard uit te halen als ik op mijn zwakst ben. Ook is hij wreed, ongevoelig voor mijn pijn en een meester in het manipuleren van mijn gedachtengoed. Een gezellige jongen dus, die interne saboteur. Al zo lang ik me kan herinneren, is hij onderdeel van mij en ik kan je verzekeren dat daardoor elke dag weer een uitdaging op zich is.

Geen cent waard

Omdat ik het geven van lezingen erg spannend vind, dringt hij zich in optima forma aan me op. Dat begint al bij de aanvraag. Ik zorg ervoor dat ik geïnteresseerden duidelijk maak wat ze van mij kunnen verwachten en herhaal dat het liefst een aantal keer. Alles om nadien niet af te kunnen gaan of te horen: ‘Ik had toch iets anders voor ogen toen ik contact met je opneem voor die lezing.’ Ook het kostenplaatje neem ik mee, terwijl de interne saboteur in mijn oor krijst dat ik geen cent waard ben.

‘Kan ik het wel? Zal ik deze afspraak toch maar annuleren?’

Als ik met trillende handen en een bonkend hart tot een overeenstemming ben gekomen met de andere partij, ga ik de volgende fase in. Nu moet ik de verwachtingen waarmaken en dat geeft ook weer spanning. Kan ik het wel? Zal ik deze afspraak toch maar annuleren? Kan ik niet beter een andere bezigheid zoeken? De interne saboteur is in deze fase op zijn best. Waar hij kan, maakt hij me gek en voedt hij me met negatieve gedachten. Dat maakt het voorbereiden op mijn lezing af en toe tot een hel. Als een tiran delegeert en terroriseert hij me, omdat ik me niet gewonnen geef. Ik moet dan als tegenprestatie al mijn tekst woord voor woord uit mijn hoofd kennen. Een foutje maken betekent een pittige reprimande en helemaal opnieuw beginnen. Dit kan zo uren in beslag nemen.

En dan breekt – na een aantal onrustige nachten – het moment van de waarheid aan. Op de weg erheen schiet er van alles door mijn hoofd. Ga terug naar huis! Jij kan dit niet. Niemand zit op jou te wachten. Doe iedereen een lol en zeg dat je niet komt. Maak jezelf niet belachelijk. Draai om nu het nog kan, stomme zak!’ Toch zet ik door en stap met het lood in mijn schoenen de betreffende organisatie of school binnen. ‘Niet doen. Je maakt de fout van je leven,’ brult de interne saboteur.

Zwijgen

Een kwartier later word ik aangekondigd. De oorlog is verklaard en de interne saboteur pakt nu alles aan om me krankzinnig te maken. Mijn hart barst bijna uit mijn ribbenkast van angst. Ik heb een droge mond, trillende handen en sta wankel op mijn benen. Mijn lichaam staat op het punt om te bezwijken, maar mijn vastberadenheid redt me en ik houd mijn lezing; kwetsbaar, oprecht en vol overgave. De interne saboteur heb ik voor even het zwijgen opgelegd. Ik geniet van de gesprekken die na afloop spontaan ontstaan en hoe vrij ik me voel. Het was alle spanningen waard.

‘Ik hoop dat meer zelfvertrouwen het stemmetje minder ruimte geeft om zich zo te manifesteren.’

Het schrijven van een boek, het geven van een lezing, een spelletje doen, een overhoring krijgen of het bezoeken van een evenement, altijd is de interne saboteur aanwezig. Ik weet niet beter, hoe irritant het ook is. Ik hoop dat meer zelfvertrouwen het stemmetje minder ruimte geeft om zich zo te manifesteren. Volledig verdwijnen zal wel te veel gevraagd zijn. Maar ik geloof in wat ik doe; ik ben geen opgever. En misschien word ik dan wel op een dag wakker en is er een wonder gebeurd. Wie weet…

Bijna de helft van de mensen met een psychische aandoening lijdt onder zelfstigma. Je denkt dat de heersende opvattingen over psychische aandoeningen waar zijn en je voelt je onzeker over jezelf of over wat je wel of niet kan. Zelfstigma kan herstel in de weg zitten. Het is goed om te weten of jij hier misschien ook last van hebt. Om je op weg te helpen ontwikkelde Samen Sterk in samenwerking met RIBW Brabant en de Toolbox Zelfstigma van Stichting ZON de zelfstigma-test.

Meer blogs lezen van Anika? bekijk ook haar website.

1 reactie “De interne saboteur

  1. Ik heb ook een interne saboteur, eentje die heel sneeky is.

    Ik was er van overtuigd dat ik geen last had van zelfstigma op mijn depressies. Ik maak er geen geheim van, praat erover en durf ook op mijn cv te zetten dat ik vrijwilligerswerk doe voor de Depressie Vereniging en ik mij aan het ontwikkelen ben als Ervaringsdeskundige. Tot……

    Ik deed tot voor kort een opleiding en op de een-na-laatste dag van de opleiding (begin dit jaar) was het de bedoeling een Personal Brand Statement te maken om je te profileren en in de markt te zetten. Er was een oefening om in kleine groepjes elkaar welgemeende complimenten te geven. En ook ik kreeg mooie complimenten. En ineens hoor ik mij zelf zeggen dat ik toch altijd een LOSER zal blijven ….

    Ik ben enorm geschrokken. Ik zou NIEMAND ooit een loser noemen, omdat het zo kwetsend is. En nu noemde ik mij zelf zo. Waar kwam dit vandaan?

    In één klap was mijn zelfvertrouwen weg, terwijl ik er klaar voor was om aan de slag te gaan met mijn opleiding. Klaar om te gaan vliegen, zogezegd. Maar ik kwam in een negatieve spiraal terecht, terwijl ik krampachtig probeerde overeind te blijven.

    Inmiddels is duidelijk dat ik mij zelf dat negatieve waardeoordeel geef en dat ik dus toch een zelfstigma heb. En dat is lastig dealen. Zeker omdat ik na een periode van een paar jaar uitval uit het arbeidsproces weer aan het solliciteren ben.

    Gelukkig heb ik een liefdevolle partner, echte vrienden en een heel goede psycholoog. Dat helpt allemaal echt. Desondanks is het een (letterlijk) pijnlijk proces. In de veiligheid bij mijn psycholoog kan ik niet stoppen met huilen en ik klap letterlijk dubbel van de pijn. Maar het ligt nu in ieder geval aan het oppervlak en ik kan er samen met mijn psycholoog aan werken.

    Komt goed, daar heb ik vertrouwen in.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *