Door: Kristel Jenniskens

Toen ik jonger was, had ik een heel negatief beeld van mensen die zelfmoord plegen of willen plegen. Dit had te maken de persoonlijke ervaring die ik tot dan toe had met zelfmoord. Het voelde voor mij dreigend en manipulatief. Een belangrijk persoon in mijn leven dreigde namelijk meerdere keren met zelfdoding als ik niet zou doen wat diegene van me verlangde. Ik voelde me machteloos en bang. Ik zag zelfmoord daarom als kwalijk en egoïstisch. Dit stigma veranderde in zelfstigma op het moment dat ik zelf te maken kreeg met suïcidale gedachten.

Door dit zelfstigma en mijn eerdere ervaringen verbood ik mezelf te praten over mijn gedachten. Ik was in de veronderstelling dat ik mijn naasten hetzelfde leed zou aandoen als mij aangedaan was. Als de gedachten te heftig werden, beschadigde ik mezelf liever dan dat ik een ander ermee zou lastig vallen. Op den duur ontwikkelden de gedachten aan de dood zich tot plannen. Daar voelde ik me zo slecht over, dat ik het niet langer voor me kon houden. Ik vertelde mijn vriend over mijn suïcidaliteit. Ondanks de opluchting die dit gaf en zijn steun, nam mijn zelfstigma weer overhand. Ik zag dat hij er veel moeite mee had en gebruikte dit als bevestiging dat ik het recht niet had te praten over mijn gedachten. Het conflict in mijn hoofd werd zo hevig, dat ik een poging deed.

Ermee om leren gaan

De eerste weken na mijn poging bleef ik hangen in mijn zelfstigma. Ik deed me zo goed mogelijk voor, om mensen zo min mogelijk tot last te zijn. Gelukkig kreeg ik zelfmoordpreventie therapie, waar ik met mijn vriend en ouders mijn poging besprak onder leiding van een therapeut. Langzaam begon ik in te zien dat praten juist helpt, zowel voor mij als voor mijn naasten. Echter, pas toen ik een tijdje na mijn poging eindelijk kon starten met cognitieve gedragstherapie, leerde ik écht omgaan met het zelfstigma. Zo leerde ik technieken om negatieve gedachtepatronen te doorbreken en hoe ik mijn zelfbeeld kon verbeteren.

'In plaats van in deze gedachte te blijven hangen, probeer ik hem om te zetten.'

Hiermee is mijn zelfstigma niet verdwenen, maar kan ik er beter mee omgaan. Zo nu en dan worstel ik namelijk weer met suïcidale gedachten. Mijn eerste ingeving is dan dat me aanstel, dat ik dit niet kan maken ten opzichte van mijn naasten. In plaats van in deze gedachte te blijven hangen, probeer ik hem om te zetten. Dan maak ik er bijvoorbeeld van dat als ik er niet over praat, de zelfmoordgedachten zullen toenemen. Dat praten in die zin dus voorkomt dat ik mijn naasten pijn zal doen. Dit helpt mij om hulp te zoeken bij 113 Zelfmoordpreventie en bij naasten. Bovendien hebben mijn naasten inmiddels zo vaak gezegd dat ze liever horen wat er in me omgaat dan dat ik er zelf mee worstel, dat ik dit ben gaan geloven. Andersom geldt immers gelukkig hetzelfde.

Meer weten?

  • Beter om leren gaan met zelfstigma? De training Honest, Open & Proud (HOP) is een training die mensen met een psychische aandoening enorm empowert en zo zelfstigma kan helpen verminderen. Samen Sterk zet zich in om HOP voor zoveel mogelijk mensen die kampen met zelfstigma beschikbaar te maken.
  • Ben je werkzaam in de GGZ? Dan is de E-learningmodule wellicht iets voor jou. Met deze gratis e-learningmodule leer je in twee uur wat de impact van (zelf)stigma is en hoe jij nog beter destigmatiserend kunt werken.
  • Bekijk hier een aantal tips voor zelfstigma.

Door: Kristel Jenniskens

Toen ik jonger was, had ik een heel negatief beeld van mensen die zelfmoord plegen of willen plegen. Dit had te maken de persoonlijke ervaring die ik tot dan toe had met zelfmoord. Het voelde voor mij dreigend en manipulatief. Een belangrijk persoon in mijn leven dreigde namelijk meerdere keren met zelfdoding als ik niet zou doen wat diegene van me verlangde. Ik voelde me machteloos en bang. Ik zag zelfmoord daarom als kwalijk en egoïstisch. Dit stigma veranderde in zelfstigma op het moment dat ik zelf te maken kreeg met suïcidale gedachten.

Door dit zelfstigma en mijn eerdere ervaringen verbood ik mezelf te praten over mijn gedachten. Ik was in de veronderstelling dat ik mijn naasten hetzelfde leed zou aandoen als mij aangedaan was. Als de gedachten te heftig werden, beschadigde ik mezelf liever dan dat ik een ander ermee zou lastig vallen. Op den duur ontwikkelden de gedachten aan de dood zich tot plannen. Daar voelde ik me zo slecht over, dat ik het niet langer voor me kon houden. Ik vertelde mijn vriend over mijn suïcidaliteit. Ondanks de opluchting die dit gaf en zijn steun, nam mijn zelfstigma weer overhand. Ik zag dat hij er veel moeite mee had en gebruikte dit als bevestiging dat ik het recht niet had te praten over mijn gedachten. Het conflict in mijn hoofd werd zo hevig, dat ik een poging deed.

Ermee om leren gaan

De eerste weken na mijn poging bleef ik hangen in mijn zelfstigma. Ik deed me zo goed mogelijk voor, om mensen zo min mogelijk tot last te zijn. Gelukkig kreeg ik zelfmoordpreventie therapie, waar ik met mijn vriend en ouders mijn poging besprak onder leiding van een therapeut. Langzaam begon ik in te zien dat praten juist helpt, zowel voor mij als voor mijn naasten. Echter, pas toen ik een tijdje na mijn poging eindelijk kon starten met cognitieve gedragstherapie, leerde ik écht omgaan met het zelfstigma. Zo leerde ik technieken om negatieve gedachtepatronen te doorbreken en hoe ik mijn zelfbeeld kon verbeteren.

‘In plaats van in deze gedachte te blijven hangen, probeer ik hem om te zetten.’

Hiermee is mijn zelfstigma niet verdwenen, maar kan ik er beter mee omgaan. Zo nu en dan worstel ik namelijk weer met suïcidale gedachten. Mijn eerste ingeving is dan dat me aanstel, dat ik dit niet kan maken ten opzichte van mijn naasten. In plaats van in deze gedachte te blijven hangen, probeer ik hem om te zetten. Dan maak ik er bijvoorbeeld van dat als ik er niet over praat, de zelfmoordgedachten zullen toenemen. Dat praten in die zin dus voorkomt dat ik mijn naasten pijn zal doen. Dit helpt mij om hulp te zoeken bij 113 Zelfmoordpreventie en bij naasten. Bovendien hebben mijn naasten inmiddels zo vaak gezegd dat ze liever horen wat er in me omgaat dan dat ik er zelf mee worstel, dat ik dit ben gaan geloven. Andersom geldt immers gelukkig hetzelfde.

Meer weten?

  • Beter om leren gaan met zelfstigma? De training Honest, Open & Proud (HOP) is een training die mensen met een psychische aandoening enorm empowert en zo zelfstigma kan helpen verminderen. Samen Sterk zet zich in om HOP voor zoveel mogelijk mensen die kampen met zelfstigma beschikbaar te maken.
  • Ben je werkzaam in de GGZ? Dan is de E-learningmodule wellicht iets voor jou. Met deze gratis e-learningmodule leer je in twee uur wat de impact van (zelf)stigma is en hoe jij nog beter destigmatiserend kunt werken.
  • Bekijk hier een aantal tips voor zelfstigma.