Door: Christel Andeweg (niet op de foto)

Ik heb jaren als woonbegeleider gewerkt en na een ingewikkeld herstelproces (of eigenlijk tijdens, maar dat is een ander verhaal) heb ik me laten omscholen tot ervaringsdeskundige. Ik ben blijven werken voor dezelfde werkgever, maar heb de overstap gemaakt naar de functie ervaringsdeskundige. Waardevol werk, maar door confrontatie met stigma soms ook ontzettend zwaar.

Een ervaringsdeskundige geeft samen met collega's vorm aan herstel ondersteunende zorg, binnen de organisatie, in teams en met cliënten. Ervaringskennis is een belangrijk middel, en heel specifiek worden eigen ervaringen met herstel en omgaan met kwetsbaarheden ingezet.

Vertrouwensband

Cliënten reageren over het algemeen goed op ervaringsdeskundigen. Ze voelen zich begrepen en niet veroordeeld. Ze zien een mooi voorbeeld van iemand die kwetsbaarheden heeft overwonnen en iets moois bereikt heeft, en realiseren dat zij dat misschien ook kunnen bereiken. In de samenwerking hebben collega's over het algemeen wat meer tijd nodig om de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid te ervaren en een vertrouwensband op te bouwen met een ervaringsdeskundige.

Toch zijn er een paar thema's die ik (vooral op werk) lastig vind om te bespreken.'

Ik praat tegenwoordig vrij gemakkelijk over mijn eigen herstelproces en ook over mijn kwetsbaarheden. Toch zijn er een paar thema's die ik (vooral op werk) lastig vind om te bespreken. Maar ik word ervoor betaald en de cliënt is ermee geholpen, dus soms moet ik er toch even doorheen.

Als ik cliënten vertel dat ik in het verleden in mijn armen heb gesneden, dan voelen ze zich gehoord en begrepen en zien ze dat het mogelijk is om te stoppen. Ik ga gerust mee naar een arts voor behandeling van wonden, zonder me getriggerd te voelen, omdat ik weet en ook zie dat de cliënt zich gesteund voelt.

Afwijzing

Maar in een team vertellen dat ik gesneden heb, dat is toch echt veel lastiger. Ik adviseer collega's om met cliënten in gesprek te gaan, om hen niet af te wijzen of te negeren. Mensen die zichzelf verwonden hebben meestal in hun leven genoeg afwijzing ervaren en hebben geleerd zichzelf af te wijzen. Investeer in contact, laat hen weten dat ze er mogen zijn, dat je hun pijn ziet, en vraag wat je voor hen kunt doen. Maar het lastige van spreken met teams, is dat ik diezelfde afwijzing als reactie krijg. Want de theorie en professionals zeggen dat het belangrijk is om er niet teveel aandacht aan te besteden en afstand te bewaren. Diezelfde theorie die ik op school heb geleerd en waar ik meer dan tien jaar mee heb gewerkt.

Te kwetsbaar

Als professionele ervaringsdeskundige ga ik nu het gesprek aan, want we willen samen in gesprek over hoe we de cliënt het beste kunnen helpen. En ben ik van mening dat theorieën over het algemeen wel ergens op gebaseerd zijn, maar dat we als professionals niet altijd de juiste oplossing hebben voor een probleem dat de cliënt ervaart. Dus neem ik de ruimte voor het gesprek met collega's, vanuit ervaringskennis. Maar diep van binnen doen die afwijzende blikken en uitspraken wel iets met me, word ik onzeker en voel ik me even minder waard. Want ja, het is stom dat ik heb gesneden. Maar als ik dit voel bij de reacties van collega's, wat zou de cliënt voelen?

'Dit ben ik, met littekens en al.'

Niet een thema voor Facebook. Te kwetsbaar. Of toch juist wel? Misschien wordt het tijd om mijn eigen angsten en oordelen ook eens los te laten. Dit ben ik, met littekens en al. Als ik stop om mezelf af te wijzen, en als ik mezelf erkenning geef en lief voor mezelf kan zijn, mag ik jullie vragen om lief te zijn voor de mensen die er middenin zitten en zichzelf verwonden?

Door: Christel Andeweg (niet op de foto)

Ik heb jaren als woonbegeleider gewerkt en na een ingewikkeld herstelproces (of eigenlijk tijdens, maar dat is een ander verhaal) heb ik me laten omscholen tot ervaringsdeskundige. Ik ben blijven werken voor dezelfde werkgever, maar heb de overstap gemaakt naar de functie ervaringsdeskundige. Waardevol werk, maar door confrontatie met stigma soms ook ontzettend zwaar.

Een ervaringsdeskundige geeft samen met collega’s vorm aan herstel ondersteunende zorg, binnen de organisatie, in teams en met cliënten. Ervaringskennis is een belangrijk middel, en heel specifiek worden eigen ervaringen met herstel en omgaan met kwetsbaarheden ingezet.

Vertrouwensband

Cliënten reageren over het algemeen goed op ervaringsdeskundigen. Ze voelen zich begrepen en niet veroordeeld. Ze zien een mooi voorbeeld van iemand die kwetsbaarheden heeft overwonnen en iets moois bereikt heeft, en realiseren dat zij dat misschien ook kunnen bereiken. In de samenwerking hebben collega’s over het algemeen wat meer tijd nodig om de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid te ervaren en een vertrouwensband op te bouwen met een ervaringsdeskundige.

Toch zijn er een paar thema’s die ik (vooral op werk) lastig vind om te bespreken.’

Ik praat tegenwoordig vrij gemakkelijk over mijn eigen herstelproces en ook over mijn kwetsbaarheden. Toch zijn er een paar thema’s die ik (vooral op werk) lastig vind om te bespreken. Maar ik word ervoor betaald en de cliënt is ermee geholpen, dus soms moet ik er toch even doorheen.

Als ik cliënten vertel dat ik in het verleden in mijn armen heb gesneden, dan voelen ze zich gehoord en begrepen en zien ze dat het mogelijk is om te stoppen. Ik ga gerust mee naar een arts voor behandeling van wonden, zonder me getriggerd te voelen, omdat ik weet en ook zie dat de cliënt zich gesteund voelt.

Afwijzing

Maar in een team vertellen dat ik gesneden heb, dat is toch echt veel lastiger. Ik adviseer collega’s om met cliënten in gesprek te gaan, om hen niet af te wijzen of te negeren. Mensen die zichzelf verwonden hebben meestal in hun leven genoeg afwijzing ervaren en hebben geleerd zichzelf af te wijzen. Investeer in contact, laat hen weten dat ze er mogen zijn, dat je hun pijn ziet, en vraag wat je voor hen kunt doen. Maar het lastige van spreken met teams, is dat ik diezelfde afwijzing als reactie krijg. Want de theorie en professionals zeggen dat het belangrijk is om er niet teveel aandacht aan te besteden en afstand te bewaren. Diezelfde theorie die ik op school heb geleerd en waar ik meer dan tien jaar mee heb gewerkt.

Te kwetsbaar

Als professionele ervaringsdeskundige ga ik nu het gesprek aan, want we willen samen in gesprek over hoe we de cliënt het beste kunnen helpen. En ben ik van mening dat theorieën over het algemeen wel ergens op gebaseerd zijn, maar dat we als professionals niet altijd de juiste oplossing hebben voor een probleem dat de cliënt ervaart. Dus neem ik de ruimte voor het gesprek met collega’s, vanuit ervaringskennis. Maar diep van binnen doen die afwijzende blikken en uitspraken wel iets met me, word ik onzeker en voel ik me even minder waard. Want ja, het is stom dat ik heb gesneden. Maar als ik dit voel bij de reacties van collega’s, wat zou de cliënt voelen?

‘Dit ben ik, met littekens en al.’

Niet een thema voor Facebook. Te kwetsbaar. Of toch juist wel? Misschien wordt het tijd om mijn eigen angsten en oordelen ook eens los te laten. Dit ben ik, met littekens en al. Als ik stop om mezelf af te wijzen, en als ik mezelf erkenning geef en lief voor mezelf kan zijn, mag ik jullie vragen om lief te zijn voor de mensen die er middenin zitten en zichzelf verwonden?

2 reacties “Mag ik jullie vragen om lief te zijn?

  1. Christel Andeweg , wat een prachtige en eerlijke column. Dank daarvoor. We, patiënten en hulpverleners hebben je heel hard nodig. Ik ben ook bekend met beide kanten en herken je twijfel en ongemak. Het spiegelt m.i vooral het ongemak van de ander en de theorie die ons geleerd heeft dat aandacht geven averechts werkt en afstand bewaren nodig is wat soms resulteert in mensen letterlijk in de kou laten staan. En voor de goede orde, ik vind het niet stom dat je jezelf gesneden hebt. Dat deed je toen met een “goede” reden. Nu sta je er anders in, ben je hersteld in een aantal zaken. Geweldig, het maakt jouw een betere hulpverlener en je adviezen aan je collega’s zijn goud waard.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *