Door: Mink de Vries

De afgelopen tijd is er nogal wat publiciteit geweest over taseren, met een stroomstootwapen, van een patiënt in een isoleercel (Trouw, 6 september). Naast alle professionals, familie en belangenorganisaties wil ik graag reageren als ervaringsdeskundige.

Mensen kunnen plotsklaps in een psychose komen, maar ook geleidelijk, bijvoorbeeld als ze hun medicatie niet hebben ingenomen. Een psychose kan verschillend uitwerken, je kan agressief worden naar je omgeving en naar je zelf, je kan je terugtrekken, je kan op missie gaan zonder gevaar voor de omgeving. Zomaar een aantal voorbeelden die ik op de gesloten afdeling van een GGZ-instelling heb meegemaakt.

Dilemma

Op een moment dat een patiënt compleet flipt en agressief reageert, ontstaat een dilemma. Of degene door drie broeders in bedwang houden waarmee er minder handen vrij zijn voor andere – misschien ook flippende – patiënten op de afdeling of politie inschakelen die geen kennis van zaken heeft. Zoiets heeft altijd impact, als mede- patiënt tril je na wanneer het indringende geschreeuw langzaam wegsterft.

'Het gebruik van een stroomstootwapen in de psychiatrie moet per direct worden verboden.'

Bijna altijd verdwijnen deze agressieve patiënten in de isoleercel, onder voortdurende controle. De kans bestaat altijd dat de patiënt zichzelf zwaar verwondt, bijvoorbeeld( zoals ik heb meegemaakt) door drie keer keihard met het hoofd te bonken tegen de muur. Wanneer er van mishandeling van deze patiënten wordt gesproken is het belangrijk om na te gaan wat er precies onder mishandeling wordt verstaan en onder welke omstandigheden die zou zijn gebeurd. Hadden de agenten die een taser gebruikten alternatieven? En wat zijn de voors en de tegens van deze alternatieven? De GGZ-instelling die aangeeft dat de politie op haar verzoek de regie en verantwoordelijkheid voor een patiënt heeft overgenomen, geeft daarmee ook specifieke kennis en ervaring uit handen. De vraag die dan naar boven komt bij ervaringsdeskundigen: “Zijn wij wel in veilige handen wanneer wij onszelf niet onder controle hebben?” En als er over de aanpak en de behandeling van verwarde personen wordt gesproken, weten politie, gemeentes en GGZ-instellingen dan van elkaars protocollen?

Effecten

Omtrent de situatie van de patiënt in een isoleercel in de psychiatrische instelling Bavo Europoort, is nog onduidelijk waarom het stroomstootwapen gebruikt is. Verder blijkt dat de politie en de GGZ-instelling niet gezamenlijk één lijn gevolgd hebben, en weet noch de politie, noch de GGZ precies wat de effecten zijn van het gebruik van een taser bij een psychiatrische patiënt.

'Wij, psychiatrische patiënten, worden dus als proefkonijnen gebruikt.'

Wij, psychiatrische patiënten, worden dus als proefkonijnen gebruikt. Zeker wanneer agenten dit wapen als middel gaan gebruiken, zonder medische kennis van zaken, is het einde zoek en voel ik mij niet veilig bij mijn behandelaars. Afgelopen jaar heeft de politie juist aangegeven niet iedere keer te willen uitrukken vanwege een melding over verwarde personen, omdat ze niet goed kan inschatten hoe ze dient om te gaan met deze mensen. Agenten zijn daarin kwetsbaar en veelal machteloos. Daarom hebben ze hulp van deskundigen nodig, en dat is echt wat anders dan een stroomstootwapen. De politie zal ongetwijfeld het gebruik van een taser bij psychiatrische patiënten evalueren. Maar het zal getuigen van wijsheid wanneer de burgemeester per direct het stroomstoot - wapen in de psychiatrie verbiedt.

De scheidslijn tussen behandeling en mishandeling van patiënten is dun. Laten we daarom samen met alle betrokken partijen ons op alle mogelijke manieren inzetten voor een menswaardige, dat wil zeggen een veilige, behandeling van mensen met een psychiatrische kwetsbaarheid.

Door: Mink de Vries

De afgelopen tijd is er nogal wat publiciteit geweest over taseren, met een stroomstootwapen, van een patiënt in een isoleercel (Trouw, 6 september). Naast alle professionals, familie en belangenorganisaties wil ik graag reageren als ervaringsdeskundige.

Mensen kunnen plotsklaps in een psychose komen, maar ook geleidelijk, bijvoorbeeld als ze hun medicatie niet hebben ingenomen. Een psychose kan verschillend uitwerken, je kan agressief worden naar je omgeving en naar je zelf, je kan je terugtrekken, je kan op missie gaan zonder gevaar voor de omgeving. Zomaar een aantal voorbeelden die ik op de gesloten afdeling van een GGZ-instelling heb meegemaakt.

Dilemma

Op een moment dat een patiënt compleet flipt en agressief reageert, ontstaat een dilemma. Of degene door drie broeders in bedwang houden waarmee er minder handen vrij zijn voor andere – misschien ook flippende – patiënten op de afdeling of politie inschakelen die geen kennis van zaken heeft. Zoiets heeft altijd impact, als mede- patiënt tril je na wanneer het indringende geschreeuw langzaam wegsterft.

‘Het gebruik van een stroomstootwapen in de psychiatrie moet per direct worden verboden.’

Bijna altijd verdwijnen deze agressieve patiënten in de isoleercel, onder voortdurende controle. De kans bestaat altijd dat de patiënt zichzelf zwaar verwondt, bijvoorbeeld( zoals ik heb meegemaakt) door drie keer keihard met het hoofd te bonken tegen de muur. Wanneer er van mishandeling van deze patiënten wordt gesproken is het belangrijk om na te gaan wat er precies onder mishandeling wordt verstaan en onder welke omstandigheden die zou zijn gebeurd. Hadden de agenten die een taser gebruikten alternatieven? En wat zijn de voors en de tegens van deze alternatieven? De GGZ-instelling die aangeeft dat de politie op haar verzoek de regie en verantwoordelijkheid voor een patiënt heeft overgenomen, geeft daarmee ook specifieke kennis en ervaring uit handen. De vraag die dan naar boven komt bij ervaringsdeskundigen: “Zijn wij wel in veilige handen wanneer wij onszelf niet onder controle hebben?” En als er over de aanpak en de behandeling van verwarde personen wordt gesproken, weten politie, gemeentes en GGZ-instellingen dan van elkaars protocollen?

Effecten

Omtrent de situatie van de patiënt in een isoleercel in de psychiatrische instelling Bavo Europoort, is nog onduidelijk waarom het stroomstootwapen gebruikt is. Verder blijkt dat de politie en de GGZ-instelling niet gezamenlijk één lijn gevolgd hebben, en weet noch de politie, noch de GGZ precies wat de effecten zijn van het gebruik van een taser bij een psychiatrische patiënt.

‘Wij, psychiatrische patiënten, worden dus als proefkonijnen gebruikt.’

Wij, psychiatrische patiënten, worden dus als proefkonijnen gebruikt. Zeker wanneer agenten dit wapen als middel gaan gebruiken, zonder medische kennis van zaken, is het einde zoek en voel ik mij niet veilig bij mijn behandelaars. Afgelopen jaar heeft de politie juist aangegeven niet iedere keer te willen uitrukken vanwege een melding over verwarde personen, omdat ze niet goed kan inschatten hoe ze dient om te gaan met deze mensen. Agenten zijn daarin kwetsbaar en veelal machteloos. Daarom hebben ze hulp van deskundigen nodig, en dat is echt wat anders dan een stroomstootwapen. De politie zal ongetwijfeld het gebruik van een taser bij psychiatrische patiënten evalueren. Maar het zal getuigen van wijsheid wanneer de burgemeester per direct het stroomstoot – wapen in de psychiatrie verbiedt.

De scheidslijn tussen behandeling en mishandeling van patiënten is dun. Laten we daarom samen met alle betrokken partijen ons op alle mogelijke manieren inzetten voor een menswaardige, dat wil zeggen een veilige, behandeling van mensen met een psychiatrische kwetsbaarheid.