Door: Shiraz Zennou

Eva (25) woont in een studentenkamer in Amsterdam en zit in de afstudeerfase van haar opleiding Sociaal Juridisch Dienstverlening. Twee en een halfjaar geleden kreeg zij de diagnose Borderline Persoonlijkheidsstoornis (bps). De stoornis wordt gekenmerkt door abnormaal gedrag dat zich uit in instabiele relaties, een laag zelfbeeld en hevige stemmingswisselingen. Als gevolg hiervan worden mensen met borderline vaak weggezet als gevaarlijke gekken. “Ik vind het zonde dat we het idee hebben dat we de wereld tegen onszelf moeten beschermen, terwijl de oorzaak van bps vaak ligt bij ingrijpende ervaringen die we hebben meegemaakt in ons leven”, aldus Eva. Ze vertelt over haar diagnose en de vooroordelen die daarbij komen kijken.

Hoe uit Borderline zich bij jou?

“Borderline betekent alles of niets voor mij. Ik kan een gebeurtenis niet goed zien als iets dat op zichzelf staat wanneer ik hoog in mijn emoties zit. Als ik dan bijvoorbeeld een rotdag heb gehad, dan is meteen ook alles in de wereld naar en donker. Maar als ik dan vrolijk ben, dan ben ik ook extra vrolijk. Ik schommel eigenlijk de hele tijd tussen twee uitersten.”

In hoeverre beïnvloedt borderline je dagelijks leven (studie, werk, relatie)?

“Mijn eigenwaarde laat ik heel erg afhangen van mijn omgeving. Als ik een goed cijfer haal, voel ik me ook goed over mezelf. Aan de andere kant ben ik super bang voor feedback. Deze neem ik heel persoonlijk. Kritiek op mijn schoolwerk kan ervoor zorgen dat ik dan meteen wil stoppen met mijn opleiding.

'Dat wordt vaak gewaardeerd. Maar dat gaat soms ook ten koste van mezelf.'

Wanneer ik aan het werk ben en mij goed voel, zeg ik op alles ja. Dan draai ik meer diensten en heb ik drie banen tegelijkertijd. Dat kan ineens omslaan wanneer ik twijfel aan mezelf en me afvraag of ik het wel goed doe. Dan neem ik de een op de andere dag ontslag. Ik ga nooit echt goed weg bij werkplekken.

Mijn vriendschappen zijn wat intenser. Als een vriendin om half 4 ‘s nachts belt en zegt dat ze zich verdrietig voelt, zal een ander haar waarschijnlijk aan de telefoon geruststellen en daarna gaan slapen. Ik spring dan op de fiets om even een arm om haar heen te slaan. Ik ga daarin soms wat verder. Dat wordt vaak gewaardeerd. Maar dat gaat soms ook ten koste van mezelf.”

Is er een moment geweest waarbij je je diagnose positief hebt ingezet?

“Tijdens mijn stage bij Slachtofferhulp heb ik geleerd dat mijn diagnose juist zorgde voor een open blik naar andere mensen. Ik ben niet bang voor emoties van cliënten en vind ook niets gek. Dit merken cliënten op waardoor ze zich meer op hun gemak voelen. Ik volg geen standaardprocedures, maar praat uit ervaring. Daardoor krijg ik vaak terug dat ze zich begrepen voelen.”

Is je omgeving op de hoogte van je diagnose?

“De meeste mensen die dichtbij mij staan, zijn op de hoogte van de diagnose. Hiermee bedoel ik mijn ouders, vrienden en een deel van mijn docenten. Ik heb het vooral verteld aan mensen met wie ik ook wil praten over bijvoorbeeld de cognitieve gedragstherapie die ik hiervoor volg.”

Was je twee jaar geleden bang voor de reacties?

“Mijn psycholoog zei dat ik het beter niet kon vertellen aan al te veel mensen. Ik schrok daarvan. Wat ze probeerde te zeggen is dat borderline tegenwoordig een ‘hippe’ term is geworden dat zo wordt uitgemeten. Mensen met borderline worden als een gestoorde manipulatieve gek neergezet. Ik moest dus gewoon oppassen met wie ik het zou delen, anders zou het me misschien wel kunnen tegenwerken.”

Vind je dat dat vooroordeel klopt dat mensen met borderline gestoorde manipulatieve gekken zouden zijn?

"Ik vind het bizar hoe er af en toe zo nonchalant over gesproken wordt. Borderline omvat veel verschillende kenmerken en niemand is daarin hetzelfde. Zo is het bijvoorbeeld al vaker voorgekomen dat iemand zich uitlaat over een persoon met borderline en mij daarna schuldbewust aankijkt en zegt: "Niet zoals jij hoor, maar echt zo'n gestoorde gek."

‘Oh ja daar heb je weer zo een borderliner die haar polsen opensnijdt. Je hebt ze overal.’

Ook professionals binnen mijn opleiding hoorde ik zeggen: ‘Oh ja daar heb je weer zo een borderliner die haar polsen opensnijdt. Je hebt ze overal.’ Tegenwoordig praten ze een beetje borderline over borderliners. Zonder enige nuance. Terwijl er zoveel meer aan ten grondslag ligt.”

Waarom praten ze zo over mensen met borderline denk je?

“Men gebruikt de term borderline niet meer voor de stoornis, maar voor de omschrijving van bepaald gedrag. Soms zelfs als een bijvoeglijk naamwoord. Bijvoorbeeld dat we zouden leven in een borderline samenleving. Ik snap dan dat ze niet bedoelen dat de hele samenleving borderline is, maar dat deze samenleving van het extreme is.”

Aan welke misvatting stoor je je het meest?

“Dat mensen denken je geen borderline hebt, maar borderline bent. Dat je een gevaar voor jezelf bent. Zo had ik mijzelf laatst verbrand. Daardoor had ik een flinke brandwond opgelopen waarna bij mijn omgeving de alarmbellen begonnen te rinkelen. Mijn vrienden, die op de hoogte zijn van de diagnose, weten dat ik mezelf weleens heb beschadigd. Maar sinds ik de diagnose heb gekregen zien ze littekens of verwondingen altijd als een onderdeel van borderline. Dit kan nog weleens zorgen voor ongemakkelijke en pijnlijke momenten. Want net als ieder ander heb ik ook wel eens een wond.”

Trek je je iets aan van deze vooroordelen?

“In het begin liet ik mij erg meeslepen door deze opvattingen en geloofde ik deze ook. Na twee jaar therapie kan ik nu inzien dat ik geen borderliner ben maar bps heb. Ik heb misschien meer moeilijkheden, maar het zou mooi zijn als we konden praten over waar borderline echt over gaat. Borderline ontstaat doordat je je zo onveilig hebt gevoeld. Het is eigenlijk iets heel krachtigs dat je zo goed functioneert ondanks alles wat je hebt meegemaakt.”

Heb je je diagnose geaccepteerd?

“Mijn leven zou beter geweest zijn als ik me vroeger veilig had gevoeld en deze triggers niet verder had ontwikkeld. Je draagt de consequenties van andermans gedrag. Dat maakt me soms wel verdrietig. Maar nee, ik zou het niet niet willen hebben. Ik val misschien soms buiten de boot, maar ik weet wel dat dit de persoon is die ik ben, authentiek, en daar ben ik wel trots op.”

meer weten?

Door: Shiraz Zennou

Eva (25) woont in een studentenkamer in Amsterdam en zit in de afstudeerfase van haar opleiding Sociaal Juridisch Dienstverlening. Twee en een halfjaar geleden kreeg zij de diagnose Borderline Persoonlijkheidsstoornis (bps). De stoornis wordt gekenmerkt door abnormaal gedrag dat zich uit in instabiele relaties, een laag zelfbeeld en hevige stemmingswisselingen. Als gevolg hiervan worden mensen met borderline vaak weggezet als gevaarlijke gekken. “Ik vind het zonde dat we het idee hebben dat we de wereld tegen onszelf moeten beschermen, terwijl de oorzaak van bps vaak ligt bij ingrijpende ervaringen die we hebben meegemaakt in ons leven”, aldus Eva. Ze vertelt over haar diagnose en de vooroordelen die daarbij komen kijken.

Hoe uit Borderline zich bij jou?

“Borderline betekent alles of niets voor mij. Ik kan een gebeurtenis niet goed zien als iets dat op zichzelf staat wanneer ik hoog in mijn emoties zit. Als ik dan bijvoorbeeld een rotdag heb gehad, dan is meteen ook alles in de wereld naar en donker. Maar als ik dan vrolijk ben, dan ben ik ook extra vrolijk. Ik schommel eigenlijk de hele tijd tussen twee uitersten.”

In hoeverre beïnvloedt borderline je dagelijks leven (studie, werk, relatie)?

“Mijn eigenwaarde laat ik heel erg afhangen van mijn omgeving. Als ik een goed cijfer haal, voel ik me ook goed over mezelf. Aan de andere kant ben ik super bang voor feedback. Deze neem ik heel persoonlijk. Kritiek op mijn schoolwerk kan ervoor zorgen dat ik dan meteen wil stoppen met mijn opleiding.

‘Dat wordt vaak gewaardeerd. Maar dat gaat soms ook ten koste van mezelf.’

Wanneer ik aan het werk ben en mij goed voel, zeg ik op alles ja. Dan draai ik meer diensten en heb ik drie banen tegelijkertijd. Dat kan ineens omslaan wanneer ik twijfel aan mezelf en me afvraag of ik het wel goed doe. Dan neem ik de een op de andere dag ontslag. Ik ga nooit echt goed weg bij werkplekken.

Mijn vriendschappen zijn wat intenser. Als een vriendin om half 4 ‘s nachts belt en zegt dat ze zich verdrietig voelt, zal een ander haar waarschijnlijk aan de telefoon geruststellen en daarna gaan slapen. Ik spring dan op de fiets om even een arm om haar heen te slaan. Ik ga daarin soms wat verder. Dat wordt vaak gewaardeerd. Maar dat gaat soms ook ten koste van mezelf.”

Is er een moment geweest waarbij je je diagnose positief hebt ingezet?

“Tijdens mijn stage bij Slachtofferhulp heb ik geleerd dat mijn diagnose juist zorgde voor een open blik naar andere mensen. Ik ben niet bang voor emoties van cliënten en vind ook niets gek. Dit merken cliënten op waardoor ze zich meer op hun gemak voelen. Ik volg geen standaardprocedures, maar praat uit ervaring. Daardoor krijg ik vaak terug dat ze zich begrepen voelen.”

Is je omgeving op de hoogte van je diagnose?

“De meeste mensen die dichtbij mij staan, zijn op de hoogte van de diagnose. Hiermee bedoel ik mijn ouders, vrienden en een deel van mijn docenten. Ik heb het vooral verteld aan mensen met wie ik ook wil praten over bijvoorbeeld de cognitieve gedragstherapie die ik hiervoor volg.”

Was je twee jaar geleden bang voor de reacties?

“Mijn psycholoog zei dat ik het beter niet kon vertellen aan al te veel mensen. Ik schrok daarvan. Wat ze probeerde te zeggen is dat borderline tegenwoordig een ‘hippe’ term is geworden dat zo wordt uitgemeten. Mensen met borderline worden als een gestoorde manipulatieve gek neergezet. Ik moest dus gewoon oppassen met wie ik het zou delen, anders zou het me misschien wel kunnen tegenwerken.”

Vind je dat dat vooroordeel klopt dat mensen met borderline gestoorde manipulatieve gekken zouden zijn?

“Ik vind het bizar hoe er af en toe zo nonchalant over gesproken wordt. Borderline omvat veel verschillende kenmerken en niemand is daarin hetzelfde. Zo is het bijvoorbeeld al vaker voorgekomen dat iemand zich uitlaat over een persoon met borderline en mij daarna schuldbewust aankijkt en zegt: “Niet zoals jij hoor, maar echt zo’n gestoorde gek.”

‘Oh ja daar heb je weer zo een borderliner die haar polsen opensnijdt. Je hebt ze overal.’

Ook professionals binnen mijn opleiding hoorde ik zeggen: ‘Oh ja daar heb je weer zo een borderliner die haar polsen opensnijdt. Je hebt ze overal.’ Tegenwoordig praten ze een beetje borderline over borderliners. Zonder enige nuance. Terwijl er zoveel meer aan ten grondslag ligt.”

Waarom praten ze zo over mensen met borderline denk je?

“Men gebruikt de term borderline niet meer voor de stoornis, maar voor de omschrijving van bepaald gedrag. Soms zelfs als een bijvoeglijk naamwoord. Bijvoorbeeld dat we zouden leven in een borderline samenleving. Ik snap dan dat ze niet bedoelen dat de hele samenleving borderline is, maar dat deze samenleving van het extreme is.”

Aan welke misvatting stoor je je het meest?

“Dat mensen denken je geen borderline hebt, maar borderline bent. Dat je een gevaar voor jezelf bent. Zo had ik mijzelf laatst verbrand. Daardoor had ik een flinke brandwond opgelopen waarna bij mijn omgeving de alarmbellen begonnen te rinkelen. Mijn vrienden, die op de hoogte zijn van de diagnose, weten dat ik mezelf weleens heb beschadigd. Maar sinds ik de diagnose heb gekregen zien ze littekens of verwondingen altijd als een onderdeel van borderline. Dit kan nog weleens zorgen voor ongemakkelijke en pijnlijke momenten. Want net als ieder ander heb ik ook wel eens een wond.”

Trek je je iets aan van deze vooroordelen?

“In het begin liet ik mij erg meeslepen door deze opvattingen en geloofde ik deze ook. Na twee jaar therapie kan ik nu inzien dat ik geen borderliner ben maar bps heb. Ik heb misschien meer moeilijkheden, maar het zou mooi zijn als we konden praten over waar borderline echt over gaat. Borderline ontstaat doordat je je zo onveilig hebt gevoeld. Het is eigenlijk iets heel krachtigs dat je zo goed functioneert ondanks alles wat je hebt meegemaakt.”

Heb je je diagnose geaccepteerd?

“Mijn leven zou beter geweest zijn als ik me vroeger veilig had gevoeld en deze triggers niet verder had ontwikkeld. Je draagt de consequenties van andermans gedrag. Dat maakt me soms wel verdrietig. Maar nee, ik zou het niet niet willen hebben. Ik val misschien soms buiten de boot, maar ik weet wel dat dit de persoon is die ik ben, authentiek, en daar ben ik wel trots op.”

meer weten?