Door: Els Maarleveld

De temperatuur is aangenaam, het zonnetje schijnt en zodra je buiten komt ruik je het al; de lente komt eraan. Oftewel: "Spring is in the air!" (Why should I?"). Dit slechte woordgrapje probeerde ik afgelopen vrijdag uit op mijn leerlingen. Context: We waren bezig met een Engelse les over dagen, maanden en seizoen. Daar waar de grap van vorige week ('Ik zeg altijd maar zoo, want dat is korter dan dierentuin') nog onder luid gelach ontvangen werd, viel het hier even stil. "Huh, wat zeg je nou?!". Au. 

'Lekker pijnlijk juf' hoor ik je denken. Viel mee, mijn leerlingen zijn zo braaf dat ze na een uitleg extra hard lachen om het net gemiste woordgrapje omdat het anders 'toch wel een beetje zielig is'. De helden. Na de Engelse les was het tijd voor de andere vrijdagmiddag activiteit: 'Het Vincent van Gogh project'. Het lokaal hangt inmiddels vol met 'De Nacht', 'De Zonnebloem' en allerlei stillevens in de stijl van van Gogh. Maar niet alleen zijn schilderijen zijn ontleed en geschilderd, ook zijn leven is besproken. En dat was nog best lastig. Ondanks zijn prachtige schilderijen, ging het helemaal niet goed met Vincent. Het ging zelfs zo slecht dat hij zijn eigen oor van zijn hoofd sneed. Waarom? Hij was depressief.

Gek in je hoofd

"Wat is depressief?". De vingers vlogen omhoog. "Dan ben je een beetje kierewiet in je hoofd", reageerde een leerling, inclusief draaiende beweging naast zijn hoofd. Voor de tweede keer die middag viel het even stil in de klas. "Oja?" zei ik. "Ja natuurlijk. Wie snijdt anders z'n oor van z'n hoofd?!". Waarop een andere leerling aarzelend reageerde: "Ik denk niet dat je gek bent, volgens mij kun je er niks aan doen". Leerling 1 was het daar mee eens, maar echt normaal was het ook niet. Helder, terug naar leerling 2. "Wat denk jij dan dat depressie is?". Leerling 2 was het met leerling 1 eens, dat depressie in je hoofd zat. "Maar dat is niet gek in je hoofd, je bent gewoon ziek alleen je kunt er geen pleister op plakken want het zit ín je hoofd dus niemand ziet het.". Na wat gegniffel over een letterlijke pleister op je hoofd kwam een derde leerling met de definitie van depressie. Zij was direct gaan zoeken op internet en las luid en duidelijk voor: "Een depressie is een stemmingsstoornis waarbij een sombere stemming en een verstoorde gemoedstoestand de overhand hebben. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben voor jouw algemeen functioneren." Dit was een moeilijke zin, recht van het internet. Een vrij vertaalde groep 7/8 conclusie: Je voelt je somber, je ziet dingen anders dan normaal en er hangen gevolgen aan. 'Ja dat je je oor er af haalt!', riep leerling 1 weer. "Maar dat doet vast niet iedereen die depressief is!" Reageerde leerling 4.

Op slechte dagen moet ik mijn leerling bijna gelijk geven: "Ik ben echt kierewiet in mijn hoofd".

Wat leerling 1 niet wist, was dat leerling 2 precies wist (en weet) wat het is om depressief te zijn. Wat leerling 1 ook niet wist, was dat ook zijn juf, die van die slechte woordgrapjes, weet wat het is om depressief te zijn. 'Spring is dus in the air', maar wat als je hoofd niet kan springen? Wat als je het zonlicht gewoon echt niet ziet. Je wilt het heus wel zien, maar het komt niet binnen (wat is jouw werkelijkheid?). Op slechte dagen moet ik mijn leerling bijna gelijk geven: "Ik ben echt kierewiet in mijn hoofd". En nee, depressie is geen winter dip. Nee, niet iedereen die depressief is, slikt (direct) medicijnen. Nee, een depressie los je niet op met 'even wat meer in de zon lopen'. Ja, een depressie is rot en nee, het gaat niet expres. Respect voor de mensen die me zijn blijven opzoeken, want oh wat was ik lastig. Niks was leuk, alles was te veel, grote groepen mensen? Brr, doodeng. Wat het meest heftig was? Dat het zomaar ineens op komt zetten. Het ene moment voel je je prima, en dan ineens is het er. De zwarte golf, de zwarte hond, de zwarte wolk. Noem het hoe je het noemen wil. Het overkomt je. Net zoals je misschien vrolijk aan deze blog begon en nu ineens denkt: 'Waar ben ik nu toch in beland?!' (Voel je vrij om te stoppen met lezen).

Ingestort

Wat misschien nog wel heftiger is dan het onverwachtse, is dat je op zo'n moment totáál geen idee hebt wie je bent, wat je kan en wat je wilt. Zoals mijn hoofd mij vaak wijs maakte: 'Je kunt niks, alles wat je deed is mislukt. Jezelf zijn is blijkbaar niet de goede manier. Alles is ingestort. Kijk nou naar jezelf, lig je hier weer in bed. Mensen zitten niet op jou te wachten, iedereen wordt moe van jou. Je bent niks waard'. En wat misschien wel nóg gekker was, als ik me dan ineens wel vrolijk voelde; voelde dat zo verkeerd. "Hoe kun je nu vrolijk zijn, je zit thuis. Je doet niks, iedereen wordt moe van jou en jij zingt een liedje (bij wijze van spreke)". Oftewel: 'Happy Hurts'. Spring is in the air, maar mijn hoofd springt niet mee.

'Aanstelleritis? Aandacht tekort? Nee. Wel het verlangen om openheid te creëren.'

Inmiddels is het beest getemd, de spreekwoordelijke zon schijnt weer fijn. Is elke dag een feest? Ben ik weer helemaal de oude? Absoluut niet, soms vraag ik me af of ik dat überhaupt ga redden, of het überhaupt haalbaar is om weer de oude te worden, of ik dat wel wil? Want blijkbaar werkte het niet..  Aanstelleritis? Aandacht tekort? Nee. Wel het verlangen om openheid te creëren. Eén van de redenen van deze blog. En ja, terwijl ik deze blog schreef dacht ik, misschien wel net als jij: 'Doe normaal joh! Zo erg kan het niet geweest zijn'. 'Gelukkig' heb ik in de diepste periodes af en toe wat opgeschreven, anders had ik mezelf amper geloofd.

Praten

Verwachtte je tips om op de juiste manier om te gaan met iemand in je omgeving met een depressie? Die zijn er niet. Elke depressie is weer anders, elke persoon heeft behoefte aan andere dingen. Oké vooruit. Wat mij geholpen heeft / zou hebben; wees gewoon aanwezig. Luister, huil mee en heb geduld, we doen het niet expres. Wees eerlijk, net als mijn leerlingen. Stel je vragen en schroom niet. We willen er best over praten, we weten alleen niet hoe..

Herkenbaar? Vragen? Opmerkingen? Laat gerust een bericht achter, je hoeft het niet alleen te doen. Echt niet!

Bij deze de link naar 'Happy Hurts' van Icon for Hire.

Door: Els Maarleveld

De temperatuur is aangenaam, het zonnetje schijnt en zodra je buiten komt ruik je het al; de lente komt eraan. Oftewel: “Spring is in the air!” (Why should I?”). Dit slechte woordgrapje probeerde ik afgelopen vrijdag uit op mijn leerlingen. Context: We waren bezig met een Engelse les over dagen, maanden en seizoen. Daar waar de grap van vorige week (‘Ik zeg altijd maar zoo, want dat is korter dan dierentuin’) nog onder luid gelach ontvangen werd, viel het hier even stil. “Huh, wat zeg je nou?!”. Au. 

‘Lekker pijnlijk juf’ hoor ik je denken. Viel mee, mijn leerlingen zijn zo braaf dat ze na een uitleg extra hard lachen om het net gemiste woordgrapje omdat het anders ‘toch wel een beetje zielig is’. De helden. Na de Engelse les was het tijd voor de andere vrijdagmiddag activiteit: ‘Het Vincent van Gogh project’. Het lokaal hangt inmiddels vol met ‘De Nacht’, ‘De Zonnebloem’ en allerlei stillevens in de stijl van van Gogh. Maar niet alleen zijn schilderijen zijn ontleed en geschilderd, ook zijn leven is besproken. En dat was nog best lastig. Ondanks zijn prachtige schilderijen, ging het helemaal niet goed met Vincent. Het ging zelfs zo slecht dat hij zijn eigen oor van zijn hoofd sneed. Waarom? Hij was depressief.

Gek in je hoofd

“Wat is depressief?”. De vingers vlogen omhoog. “Dan ben je een beetje kierewiet in je hoofd”, reageerde een leerling, inclusief draaiende beweging naast zijn hoofd. Voor de tweede keer die middag viel het even stil in de klas. “Oja?” zei ik. “Ja natuurlijk. Wie snijdt anders z’n oor van z’n hoofd?!”. Waarop een andere leerling aarzelend reageerde: “Ik denk niet dat je gek bent, volgens mij kun je er niks aan doen”. Leerling 1 was het daar mee eens, maar echt normaal was het ook niet. Helder, terug naar leerling 2. “Wat denk jij dan dat depressie is?”. Leerling 2 was het met leerling 1 eens, dat depressie in je hoofd zat. “Maar dat is niet gek in je hoofd, je bent gewoon ziek alleen je kunt er geen pleister op plakken want het zit ín je hoofd dus niemand ziet het.”. Na wat gegniffel over een letterlijke pleister op je hoofd kwam een derde leerling met de definitie van depressie. Zij was direct gaan zoeken op internet en las luid en duidelijk voor: “Een depressie is een stemmingsstoornis waarbij een sombere stemming en een verstoorde gemoedstoestand de overhand hebben. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben voor jouw algemeen functioneren.” Dit was een moeilijke zin, recht van het internet. Een vrij vertaalde groep 7/8 conclusie: Je voelt je somber, je ziet dingen anders dan normaal en er hangen gevolgen aan. ‘Ja dat je je oor er af haalt!’, riep leerling 1 weer. “Maar dat doet vast niet iedereen die depressief is!” Reageerde leerling 4.

Op slechte dagen moet ik mijn leerling bijna gelijk geven: “Ik ben echt kierewiet in mijn hoofd”.

Wat leerling 1 niet wist, was dat leerling 2 precies wist (en weet) wat het is om depressief te zijn. Wat leerling 1 ook niet wist, was dat ook zijn juf, die van die slechte woordgrapjes, weet wat het is om depressief te zijn. ‘Spring is dus in the air’, maar wat als je hoofd niet kan springen? Wat als je het zonlicht gewoon echt niet ziet. Je wilt het heus wel zien, maar het komt niet binnen (wat is jouw werkelijkheid?). Op slechte dagen moet ik mijn leerling bijna gelijk geven: “Ik ben echt kierewiet in mijn hoofd”. En nee, depressie is geen winter dip. Nee, niet iedereen die depressief is, slikt (direct) medicijnen. Nee, een depressie los je niet op met ‘even wat meer in de zon lopen’. Ja, een depressie is rot en nee, het gaat niet expres. Respect voor de mensen die me zijn blijven opzoeken, want oh wat was ik lastig. Niks was leuk, alles was te veel, grote groepen mensen? Brr, doodeng. Wat het meest heftig was? Dat het zomaar ineens op komt zetten. Het ene moment voel je je prima, en dan ineens is het er. De zwarte golf, de zwarte hond, de zwarte wolk. Noem het hoe je het noemen wil. Het overkomt je. Net zoals je misschien vrolijk aan deze blog begon en nu ineens denkt: ‘Waar ben ik nu toch in beland?!’ (Voel je vrij om te stoppen met lezen).

Ingestort

Wat misschien nog wel heftiger is dan het onverwachtse, is dat je op zo’n moment totáál geen idee hebt wie je bent, wat je kan en wat je wilt. Zoals mijn hoofd mij vaak wijs maakte: ‘Je kunt niks, alles wat je deed is mislukt. Jezelf zijn is blijkbaar niet de goede manier. Alles is ingestort. Kijk nou naar jezelf, lig je hier weer in bed. Mensen zitten niet op jou te wachten, iedereen wordt moe van jou. Je bent niks waard’. En wat misschien wel nóg gekker was, als ik me dan ineens wel vrolijk voelde; voelde dat zo verkeerd. “Hoe kun je nu vrolijk zijn, je zit thuis. Je doet niks, iedereen wordt moe van jou en jij zingt een liedje (bij wijze van spreke)”. Oftewel: ‘Happy Hurts’. Spring is in the air, maar mijn hoofd springt niet mee.

‘Aanstelleritis? Aandacht tekort? Nee. Wel het verlangen om openheid te creëren.’

Inmiddels is het beest getemd, de spreekwoordelijke zon schijnt weer fijn. Is elke dag een feest? Ben ik weer helemaal de oude? Absoluut niet, soms vraag ik me af of ik dat überhaupt ga redden, of het überhaupt haalbaar is om weer de oude te worden, of ik dat wel wil? Want blijkbaar werkte het niet..  Aanstelleritis? Aandacht tekort? Nee. Wel het verlangen om openheid te creëren. Eén van de redenen van deze blog. En ja, terwijl ik deze blog schreef dacht ik, misschien wel net als jij: ‘Doe normaal joh! Zo erg kan het niet geweest zijn’. ‘Gelukkig’ heb ik in de diepste periodes af en toe wat opgeschreven, anders had ik mezelf amper geloofd.

Praten

Verwachtte je tips om op de juiste manier om te gaan met iemand in je omgeving met een depressie? Die zijn er niet. Elke depressie is weer anders, elke persoon heeft behoefte aan andere dingen. Oké vooruit. Wat mij geholpen heeft / zou hebben; wees gewoon aanwezig. Luister, huil mee en heb geduld, we doen het niet expres. Wees eerlijk, net als mijn leerlingen. Stel je vragen en schroom niet. We willen er best over praten, we weten alleen niet hoe..

Herkenbaar? Vragen? Opmerkingen? Laat gerust een bericht achter, je hoeft het niet alleen te doen. Echt niet!

Bij deze de link naar ‘Happy Hurts’ van Icon for Hire.