Depressie voelt soms nog een beetje als een onzichtbare vijand. Mensen hebben er wel een beeld bij, maar het blijft toch wat abstract. Om een beter beeld te geven aan dit thema maakte fotograaf Gert Willem Haasnoot een indringende fotoreportage waarmee hij depressie letterlijk en figuurlijk een gezicht geeft.

 

Gert Willem, zelf vader van twee dochters, startte in 2015 samen met een ongeneeslijk zieke vriendin een stichting die de veerkracht van zieke mensen een podium wilde geven; LEVENXL. Gert Willem vertelt: "Ik merkte toen al snel mensen met een psychische ziekte op minder begrip en steun kunnen rekenen van hun omgeving en uit de samenleving. In 2016 kreeg ik zelf een zware burn-out met zware depressies. Toen ik in 2019 weer was opgekrabbeld ben ik op zoek gegaan naar mensen die door een ernstige psychische ziekte iedere dag tegen zichzelf moeten vechten. Ik wilde weten hoe ze toch overeind blijven. Dit vanuit een diepe persoonlijke bewondering; want waar halen ze de kracht vandaan! Dit heeft geleid tot 25 bijzondere ontmoetingen met mensen die ernstig psychisch ziek zijn, in een aantal gevallen zelfs suïcidaal. In deze ontmoetingen vroeg ik de mensen zo dicht mogelijk bij hun emotie te komen als ze durfden. Dat fotografeerde ik. Daar is natuurlijk vertrouwen voor nodig, gelukkig kreeg ik dat."

 

Coping

Dit resulteerde in een serie aan indringende portretten en verhalen. Het project kreeg de naam 'Coping' en steeds meer mensen wilde meedoen. "Met Coping wil ik de kracht en de moed van mensen met een psychische ziekte laten zien, maar ook hun worsteling. De mensen op de foto’s worden bijna verslonden door het donker. Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat mensen met een depressie de wereld letterlijk donkerder zien. Tegelijkertijd zijn de poses waardig, bijna klassiek. Iemand die iedere dag met zijn of haar eigen geest moet worstelen verdient in mijn ogen alle respect."

'Diagnoses zijn misschien noodzakelijke etiketten, maar ze gaan voorbij aan het unieke in ieder van ons.'
"Ik heb Martijn Adelmund gevraagd gedichten bij de verhalen van de geportretteerden te maken. De foto’s en gedichten versterken elkaar. Ik laat de diagnoses bewust achterwege. Diagnoses zijn misschien noodzakelijke etiketten, maar ze gaan voorbij aan het unieke in ieder van ons. Gelukkig publiceert het tijdschrift Tzitzo de foto’s en gedichten en zullen ze in ieder geval te zien zijn bij de GGZ-Wageningen en Lister. Daarnaast ben ik nog met een aantal plekken in gesprek. Maar meer plekken zijn welkom! En wat geld om de mooiste prints te maken. Ik wil museale kwaliteit."

 

Stigmatisering

"Ondanks veel beweging richting openheid is het nog steeds heel moedig als je durft uit te komen voor je psychische kwetsbaarheid en het kan soms zelfs gevaarlijk zijn. Het kan in sommige gevallen je carrièrekansen beïnvloeden en het doet iets met de manier waarop mensen naar je kijken. Ik heb zelf gemerkt dat je toch een beetje als loser werd gezien, want ja …. Jij kan het allemaal niet zo goed aan. Maar hé, het brein is een orgaan, het kan gewoon stuk."

 

Leren

Gert Willem hoopt dat mensen meer leren waarderen wat een eenzame worsteling mensen met een psychische ziekte moeten doormaken en dat dit hopelijk leidt tot een ander, meer positief en realistisch beeld. "Mensen met een psychische ziekte zijn feitelijk heel sterk en verdienen ons respect. Als je in de afgrond kijkt, kijkt de afgrond in je terug zegt Nietszche. Mensen met een depressie kijken iedere dag in een inktzwarte afgrond, soms al jaren lang."
"Je hoeft niet gelukkig te zijn om een zinvol en betekenisvol leven te leiden."
Voor Gert Willem is zijn project meer dan een bezigheid of hobby. Hij kent alle verhalen van de mensen die hebben meegewerkt uit zijn hoofd. "Wat me raakte was iemand die in tranen uitbarstte tijdens de shoot omdat ze het gevoel had niet te voldoen. Dat is het dus precies, dat voel je dus. Met haar toestemming heb ik dat moment gefotografeerd. Ik vind het ook mooi dat een flink aantal mensen hun 'zwakte' in een kracht hebben omgezet. Mensen hebben stichtingen opgericht, een tijdschrift uit de grond gestampt, sporten op hoog niveau, promoveren of werken op de dierenambulance. Dat is coping: je hoeft niet gelukkig te zijn om een zinvol en betekenisvol leven te leiden. Misschien is het zelfs andersom. Geluk in de vorm van tevredenheid met jezelf en de wereld is passief. Alles is te dragen als je weet waarom, om maar even bij Nietszche te blijven. Vindt zingeving en je kunt een hoop pijn verdragen."

 

Bereiken

"Coping houdt voor mij niet op. Ik wil mensen met een psychische kwetsbaarheid graag blijven fotograferen. Ik geloof in hun moed en doorzettingsvermogen. Dat wil ik laten zien. Iedere foto is voor mij een erkenning, een ode. Daarom zullen mijn foto’s nooit triviaal vrolijk worden, maar ook niet hopeloos. Mensen die iedere dag een reden moeten vinden om op te staan hebben volgens mij ook iets te brengen aan een wereld die vaak gedachteloos van dag naar dag leeft. Gelukkig mag ik inmiddels ook fotograferen voor Tzitzo en voor het tijdschrift van plusminus. Dus hopelijk mag ik nog even door."

 

Wil je meer weten over het project of wil je meer van de portretten bekijken? Dat kan op de website van Gert Willem. 
Depressie voelt soms nog een beetje als een onzichtbare vijand. Mensen hebben er wel een beeld bij, maar het blijft toch wat abstract. Om een beter beeld te geven aan dit thema maakte fotograaf Gert Willem Haasnoot een indringende fotoreportage waarmee hij depressie letterlijk en figuurlijk een gezicht geeft.

 

Gert Willem, zelf vader van twee dochters, startte in 2015 samen met een ongeneeslijk zieke vriendin een stichting die de veerkracht van zieke mensen een podium wilde geven; LEVENXL. Gert Willem vertelt: “Ik merkte toen al snel mensen met een psychische ziekte op minder begrip en steun kunnen rekenen van hun omgeving en uit de samenleving. In 2016 kreeg ik zelf een zware burn-out met zware depressies. Toen ik in 2019 weer was opgekrabbeld ben ik op zoek gegaan naar mensen die door een ernstige psychische ziekte iedere dag tegen zichzelf moeten vechten. Ik wilde weten hoe ze toch overeind blijven. Dit vanuit een diepe persoonlijke bewondering; want waar halen ze de kracht vandaan! Dit heeft geleid tot 25 bijzondere ontmoetingen met mensen die ernstig psychisch ziek zijn, in een aantal gevallen zelfs suïcidaal. In deze ontmoetingen vroeg ik de mensen zo dicht mogelijk bij hun emotie te komen als ze durfden. Dat fotografeerde ik. Daar is natuurlijk vertrouwen voor nodig, gelukkig kreeg ik dat.”

 

Coping

Dit resulteerde in een serie aan indringende portretten en verhalen. Het project kreeg de naam ‘Coping‘ en steeds meer mensen wilde meedoen. “Met Coping wil ik de kracht en de moed van mensen met een psychische ziekte laten zien, maar ook hun worsteling. De mensen op de foto’s worden bijna verslonden door het donker. Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat mensen met een depressie de wereld letterlijk donkerder zien. Tegelijkertijd zijn de poses waardig, bijna klassiek. Iemand die iedere dag met zijn of haar eigen geest moet worstelen verdient in mijn ogen alle respect.”

‘Diagnoses zijn misschien noodzakelijke etiketten, maar ze gaan voorbij aan het unieke in ieder van ons.’
“Ik heb Martijn Adelmund gevraagd gedichten bij de verhalen van de geportretteerden te maken. De foto’s en gedichten versterken elkaar. Ik laat de diagnoses bewust achterwege. Diagnoses zijn misschien noodzakelijke etiketten, maar ze gaan voorbij aan het unieke in ieder van ons. Gelukkig publiceert het tijdschrift Tzitzo de foto’s en gedichten en zullen ze in ieder geval te zien zijn bij de GGZ-Wageningen en Lister. Daarnaast ben ik nog met een aantal plekken in gesprek. Maar meer plekken zijn welkom! En wat geld om de mooiste prints te maken. Ik wil museale kwaliteit.”

 

Stigmatisering

“Ondanks veel beweging richting openheid is het nog steeds heel moedig als je durft uit te komen voor je psychische kwetsbaarheid en het kan soms zelfs gevaarlijk zijn. Het kan in sommige gevallen je carrièrekansen beïnvloeden en het doet iets met de manier waarop mensen naar je kijken. Ik heb zelf gemerkt dat je toch een beetje als loser werd gezien, want ja …. Jij kan het allemaal niet zo goed aan. Maar hé, het brein is een orgaan, het kan gewoon stuk.”

 

Leren

Gert Willem hoopt dat mensen meer leren waarderen wat een eenzame worsteling mensen met een psychische ziekte moeten doormaken en dat dit hopelijk leidt tot een ander, meer positief en realistisch beeld. “Mensen met een psychische ziekte zijn feitelijk heel sterk en verdienen ons respect. Als je in de afgrond kijkt, kijkt de afgrond in je terug zegt Nietszche. Mensen met een depressie kijken iedere dag in een inktzwarte afgrond, soms al jaren lang.”
“Je hoeft niet gelukkig te zijn om een zinvol en betekenisvol leven te leiden.”
Voor Gert Willem is zijn project meer dan een bezigheid of hobby. Hij kent alle verhalen van de mensen die hebben meegewerkt uit zijn hoofd. “Wat me raakte was iemand die in tranen uitbarstte tijdens de shoot omdat ze het gevoel had niet te voldoen. Dat is het dus precies, dat voel je dus. Met haar toestemming heb ik dat moment gefotografeerd. Ik vind het ook mooi dat een flink aantal mensen hun ‘zwakte’ in een kracht hebben omgezet. Mensen hebben stichtingen opgericht, een tijdschrift uit de grond gestampt, sporten op hoog niveau, promoveren of werken op de dierenambulance. Dat is coping: je hoeft niet gelukkig te zijn om een zinvol en betekenisvol leven te leiden. Misschien is het zelfs andersom. Geluk in de vorm van tevredenheid met jezelf en de wereld is passief. Alles is te dragen als je weet waarom, om maar even bij Nietszche te blijven. Vindt zingeving en je kunt een hoop pijn verdragen.”

 

Bereiken

“Coping houdt voor mij niet op. Ik wil mensen met een psychische kwetsbaarheid graag blijven fotograferen. Ik geloof in hun moed en doorzettingsvermogen. Dat wil ik laten zien. Iedere foto is voor mij een erkenning, een ode. Daarom zullen mijn foto’s nooit triviaal vrolijk worden, maar ook niet hopeloos. Mensen die iedere dag een reden moeten vinden om op te staan hebben volgens mij ook iets te brengen aan een wereld die vaak gedachteloos van dag naar dag leeft. Gelukkig mag ik inmiddels ook fotograferen voor Tzitzo en voor het tijdschrift van plusminus. Dus hopelijk mag ik nog even door.”

 

Wil je meer weten over het project of wil je meer van de portretten bekijken? Dat kan op de website van Gert Willem.