Interview afgenomen door: Jaapjan Boer, projectmanager Jeugd & Onderwijs bij Samen Sterk zonder Stigma

Over het label ‘narcisme’ is veel te doen. De term wordt te pas en te onpas gebruikt om mensen met bepaald gedrag in een hokje te plaatsen. Het is een term die vooral negatief geladen is. Dat werd heel zichtbaar toen Samen Sterk zonder Stigma een oproep plaatste voor een interview met iemand die een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft. Op sociale media deed de oproep veel stof opwaaien, zowel met veel negatieve reacties, maar ook positieve. Er werd uiteindelijk contact gelegd met Maria *, een eerlijke, kwetsbare jonge vrouw, met wie Samen Sterk een persoonlijk gesprek voerde over het hebben van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

*In het interview wordt niet Maria's echte naam gebruikt. Het is haar wens om anoniem te blijven. Ze vindt het stigma op narcisme nog te groot, om hier open en eerlijk over te kunnen zijn. Wel is ze ambassadeur bij Samen Sterk zonder Stigma en zet ze zich in om bespreekbaarheid rondom psychische kwetsbaarheden te bevorderen.

Midden in het leven

Maria is een energieke jonge vrouw, die midden in het leven staat. Ze heeft een leuke baan als ervaringswerker, veel nevenactiviteiten en een fijn huis, waar ze met haar huisdieren woont. Mensen in haar omgeving zullen niet snel zien waar ze allemaal al doorheen is gegaan. “Vanaf mijn tienerjaren worstel ik enorm met mijn zelfbeeld en mijn beeld van mijn eigen lichaam. Ik kom uit een gezin waar ik niet het gevoel had dat ik gezien werd. Daardoor ben ik altijd bezig geweest het goed proberen en willen te doen.” Maria sportte op hoog niveau – een harde wereld, waarin ze heel veel vroeg van zichzelf en haar lichaam. In die periode ontwikkelde zij een eetstoornis.

Als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma zet Maria zich vooral in om de stigma’s rond eetstoornissen weg te nemen. “Ik kreeg de diagnose anorexia omdat ik ondergewicht had. Maar in feite was het eerder boulimia: ik had de drang om juist heel veel te eten”. Maria werd opgenomen om behandeld te worden voor haar eetstoornis. “Daar zat ik aan tafel met allemaal meiden die anorexia hadden. En ik leerde dus allemaal trucjes om mijn ongezonde verhouding tot eten te verbergen voor de buitenwereld. Ik ben altijd al competitief geweest, dus ook hierin wilde ik de beste zijn.” Ergens was het ook heel tegenstrijdig: “Ik zat in een groep meiden die niet wilden eten, waardoor ik me er nog meer voor schaamde dat ik juist alles wilde eten’.

Stigmatisering rond eetstoornissen ervaart Maria nog steeds. Opmerkingen als: “Je bent dun en mager, jij hoeft zeker geen taart”. Of: ‘Zeur niet zo, je moet gewoon eten”, en “Het is je eigen schuld” krijgt ze nog regelmatig. “Een eetstoornis is niet iets waar je voor kiest. Maar je kan wel de keuze maken om voor herstel te gaan”. Daarbij gaat een eetstoornis veel verder dan alleen over eten: “het gaat over zelfbeeld, over zingeving: weten waarvoor je leeft. En zolang ik dat niet wist, wist ik ook niet waarom ik dat stomme eten in mijn mik zou stoppen: het is een voortdurende strijd tussen hoofd en hart.”

Ik wil me laten ophemelen

In 2011 kreeg Maria de diagnose 'narcistische persoonlijkheidsstoornis'. “Ik had de ‘verborgen’ variant. Je hebt een variant van mensen die zichzelf graag laten zien en horen, zichzelf ophemelen. Bij mij is het juist: ik wil me laten ophemelen. Ik kan me kwetsbaar opstellen in de hoop een stuk compassie te krijgen of empathie, maar dat doe ik niet door verbinding te maken: ik bind me aan mensen wanneer het in mijn eigen belang is. Ik kan bijvoorbeeld 'sorry' tegen iemand zeggen, niet omdat ik vind dat ik excuses moet maken, maar om een reactie uit te lokken. Veel contacten kies ik op voorwaarde: wat kunnen zij mij opleveren. Het gaat me niet om de persoon zelf, maar om wat voor voordelen die mij kunnen brengen.”

'Ik dacht: waar slaat dit nou weer op!? Ik wilde het dan ook zo snel mogelijk uit mijn dossier hebben. Ik vertel ook aan niemand dat ik dit heb, want ja: ik had ook een beeld van ‘de narcist'.'

De term narcisme roept veel op bij mensen, vaak heel negatief. Dat was ook te zien in de reacties op de oproep van Samen Sterk op Facebook en Twitter. Hoe was het voor Maria om deze diagnose te krijgen? “Ik dacht: waar slaat dit nou weer op!? Ik wilde het dan ook zo snel mogelijk uit mijn dossier hebben. Ik vertel ook aan niemand dat ik dit heb, want ja: ik had ook een beeld van ‘de narcist”. Uiteindelijk ben ik gaan filteren met een therapeut waar ik me wél in kon herkennen, en dat waren dus eigenlijk een heleboel dingen. Het duurde vervolgens een lange tijd voordat ik mezelf in de spiegel durfde aan te kijken. Ik vond mezelf door deze diagnose in en in slecht, ook juist vanwege het stigma op narcisme. Maar ik heb geleerd dat ik niet ‘de narcist’ ben, maar dat ik een stoornis in mijn persoonlijkheid heb wat narcisme genoemd wordt.”

Die nuance was en is heel belangrijk. Maria wordt emotioneel als ze uitlegt hoe deze stoornis zich heeft kunnen ontwikkelen. “Het heeft ook te maken met opvoeding, waarbij niet gezien werd wat ik goed deed. Dit is een reactie daarop. Ik kreeg continue een gevoel van chronische leegte en niet goed genoeg zijn. Ik heb anderen ervoor nodig om te zeggen hoe goed ik ben, dat ik er mag zijn. Ik kreeg strategieën aangereikt: complimenten over jezelf opschrijven, een dank dagboekje bijhouden.” Het hielp niet.

In een hokje geplaatst

“Wat mij wél helpt is transparant zijn waarom ik dingen doe. In relaties en hechten is mijn stoornis heel ingewikkeld, ik zet mensen de deur uit als iemand iets doet wat mij niet aanstaat. Ik heb nu een vriend die me de ruimte geeft om te oefenen in afstand en nabijheid. Oefenen in nakomen van beloftes. Weet je, ik laat anderen zich vaak schuldig voelen over iets wat mijn verantwoordelijkheid is. Hoe ik me soms gedraag klopt niet met wat ik zeg. Ik kaats het altijd terug.”

Het hokje narcist knelt en kan ook pijn doen. De reacties op social media raakten Maria. “Er zijn heel veel gradaties. Er is bijvoorbeeld een groot verschil tussen ‘de narcist’ die iedereen aan de kant schuift en zichzelf op de voorgrond zet, en de rest aan de kant zet. Mijn vorm van narcisme is wat verborgen, ik ben niet extravert, maar ik heb wel dezelfde behoefte aan erkenning en gezien worden. Ik ga zelf in het onschuldige zitten, zodat mensen mij gaan ophemelen. Onder de uiterlijke schijn, zit heel veel onzekerheid. Ik hoor liever dat anderen mij goed vinden, dat heb ik nodig, ik lok de complimenten van anderen uit. Ik heb wel de neiging om me expres kwetsbaarder voor te doen dan ik me daadwerkelijk voel om zo aandacht krijgen.”

Onzekerheid en angst

Maria benadrukt opnieuw dat narcisme geen keuze is. Je omgeving of context stimuleert of triggert iets. “Ik denk dat het voortkomt uit niet verbonden voelen met zichzelf, en ook altijd een ander nodig hebben om iets te kunnen ervaren. Mijn vermoeden is dat de stoornis voortkomt uit een gevoel van leegte en onzekerheid, van angst.”

'Mijn gedrag is niet het probleem, maar het is de oplossing voor het onderliggend probleem.'

Om het stigma weg te nemen is dus ook van belang dat mensen het onderscheid gaan zien: ‘de narcist’ bestaat helemaal niet. “Ik wil echt benadrukken dat er een verschil tussen vormen van narcisme is, en dat narcisme voortkomt uit een onderliggend probleem. Narcistisch gedrag is niet het probleem. Mijn gedrag is niet het probleem, maar het is voor mij de oplossing voor het onderliggend probleem. Als ik niet beter was dan anderen, dan haakte ik af. Ik durfde me nooit te hechten aan een ander, ik wil niet dat de ander mijn echte kwetsbare ik ziet. Ik was vroeger al een sociale kameleon. Dus: “What you see is not always what you get’. Ik ben zelf heel gevoelig voor kritiek, het versterkt een gevoel van eenzaamheid en het versterkt die kant van mijn persoonlijkheid. Dialoog is nodig: maar kijk dan naar meer dan alleen mijn gedrag.”

Verborgen houden

Maria geeft aan dat ze het heel spannend vond en vindt om dit gesprek te voeren. De schaamte en de angst voor de oordelen van de omgeving als ze horen over deze diagnose. “Weet je, als ‘verborgen narcist’ sta ik wel iets meer open voor wat de ander zegt. Maar je gaat niet openlijk zeggen dat je narcist bent. Dat is dan namelijk ook een rafelrandje aan jezelf, iets wat je vanuit je persoonlijkheidsstructuur verborgen wilt houden. Het ligt immers vooral aan anderen, die moeten veranderen. Een diagnose voelt als falen, je bent te pakken hierop door anderen. Dat geldt ook voor mij: ik ben bang dat ik te pakken ben. Ik wil niet van een voetstuk vallen.”

Maria heeft advies voor mensen die zich herkennen in haar verhaal: “Ik raad mensen wel aan om hulp te zoeken. Het is namelijk echt heel eenzaam aan de top. Je liegt continu tegen jezelf, want je bent niet gelukkig als je geen verbinding hebt met jezelf, en je alleen kunt leven omdat de buitenwereld je een positie geeft.”

'Ik zou echt mee willen geven dat ik hoop dat mensen hun blik willen verbreden en open willen staan hoe het voor ‘de narcist' zelf is.'

“Realiseer je dat mijn diagnose het gevolg is van een heel aantal hele nare ervaringen, ik heb er niet voor gekozen. Blijf in dialoog, voorbij het gedrag te kijken. Eigenlijk zoals het met ieder stigma is. De buitenwereld is niet altijd een weerspiegeling van de binnenwereld van iemand. Ik zou echt mee willen geven dat ik hoop dat mensen hun blik willen verbreden en open willen staan hoe het voor ‘de narcist' zelf is. Het zijn echt harde reacties die ik lees. Ik hoop dat mensen begrijpen dat mijn verstoorde persoonlijkheid maakt dat ik iets nodig heb, dat is niet iets waar ik voor kies. Soms staat mijn eigen behoefte voorop.”

Sorry

Maria legt uit wat ze zou willen zeggen tegen de mensen die dichtbij haar stonden of staan, of tegen de mensen die zij wellicht gekwetst heeft. “Ik zou echt een gemeende sorry willen zeggen, als ik anders had geweten, dan had ik anders gedaan. Ik kon niet anders weten, ik durfde niet, en was te bang: voor mezelf, voor oordeel, bang voor afwijzing, het er niet toe doen. Sorry voor minderwaardige gevoelens die ik anderen op sommige momenten heb gegeven. Dit maakt me ook wel verdrietig, ik denk dat ik best wat mensen schade heb berokkend. Teruggaan naar die mensen, dat vind ik lastig: want dat is gezichtsverlies. Dat is nog een brug te ver. Ik doe dingen alleen als ik garantie heb dat het 100% goed gaat. Daarbij: ik ben heel bang voor het oordeel van mensen. Toegeven dat ik lieg, om mensen te benutten voor mijn eigen voordeel. Ik wil niet dat de mensen die dicht bij me staan opeens aan alles wat ik zeg gaan twijfelen, of ik wel de waarheid heb gezegd."

“Ik ben van dit gesprek wel een beetje verdrietig geworden, want het maakt me bewust dat ik die bevestiging nog zo hard nodig heb. Dat ik anderen nodig heb om zelf bevestigd te worden. En tegelijkertijd wanneer ik mijn masker afzet er een ander masker tevoorschijn komt. Het zet me wel aan het denken.”

Samen Sterk zonder Stigma werkt aan een samenleving waarin psychische problematiek bespreekbaar is. Samen met onze ambassadeurs, supporters en alle betrokkenen werken we aan bewustwording van stigma en de impact ervan. We geven ze handvatten voor een gelijkwaardige, diverse en menselijke samenleving.

 

Interview afgenomen door: Jaapjan Boer, projectmanager Jeugd & Onderwijs bij Samen Sterk zonder Stigma

Over het label ‘narcisme’ is veel te doen. De term wordt te pas en te onpas gebruikt om mensen met bepaald gedrag in een hokje te plaatsen. Het is een term die vooral negatief geladen is. Dat werd heel zichtbaar toen Samen Sterk zonder Stigma een oproep plaatste voor een interview met iemand die een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft. Op sociale media deed de oproep veel stof opwaaien, zowel met veel negatieve reacties, maar ook positieve. Er werd uiteindelijk contact gelegd met Maria *, een eerlijke, kwetsbare jonge vrouw, met wie Samen Sterk een persoonlijk gesprek voerde over het hebben van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

*In het interview wordt niet Maria’s echte naam gebruikt. Het is haar wens om anoniem te blijven. Ze vindt het stigma op narcisme nog te groot, om hier open en eerlijk over te kunnen zijn. Wel is ze ambassadeur bij Samen Sterk zonder Stigma en zet ze zich in om bespreekbaarheid rondom psychische kwetsbaarheden te bevorderen.

Midden in het leven

Maria is een energieke jonge vrouw, die midden in het leven staat. Ze heeft een leuke baan als ervaringswerker, veel nevenactiviteiten en een fijn huis, waar ze met haar huisdieren woont. Mensen in haar omgeving zullen niet snel zien waar ze allemaal al doorheen is gegaan. “Vanaf mijn tienerjaren worstel ik enorm met mijn zelfbeeld en mijn beeld van mijn eigen lichaam. Ik kom uit een gezin waar ik niet het gevoel had dat ik gezien werd. Daardoor ben ik altijd bezig geweest het goed proberen en willen te doen.” Maria sportte op hoog niveau – een harde wereld, waarin ze heel veel vroeg van zichzelf en haar lichaam. In die periode ontwikkelde zij een eetstoornis.

Als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma zet Maria zich vooral in om de stigma’s rond eetstoornissen weg te nemen. “Ik kreeg de diagnose anorexia omdat ik ondergewicht had. Maar in feite was het eerder boulimia: ik had de drang om juist heel veel te eten”. Maria werd opgenomen om behandeld te worden voor haar eetstoornis. “Daar zat ik aan tafel met allemaal meiden die anorexia hadden. En ik leerde dus allemaal trucjes om mijn ongezonde verhouding tot eten te verbergen voor de buitenwereld. Ik ben altijd al competitief geweest, dus ook hierin wilde ik de beste zijn.” Ergens was het ook heel tegenstrijdig: “Ik zat in een groep meiden die niet wilden eten, waardoor ik me er nog meer voor schaamde dat ik juist alles wilde eten’.

Stigmatisering rond eetstoornissen ervaart Maria nog steeds. Opmerkingen als: “Je bent dun en mager, jij hoeft zeker geen taart”. Of: ‘Zeur niet zo, je moet gewoon eten”, en “Het is je eigen schuld” krijgt ze nog regelmatig. “Een eetstoornis is niet iets waar je voor kiest. Maar je kan wel de keuze maken om voor herstel te gaan”. Daarbij gaat een eetstoornis veel verder dan alleen over eten: “het gaat over zelfbeeld, over zingeving: weten waarvoor je leeft. En zolang ik dat niet wist, wist ik ook niet waarom ik dat stomme eten in mijn mik zou stoppen: het is een voortdurende strijd tussen hoofd en hart.”

Ik wil me laten ophemelen

In 2011 kreeg Maria de diagnose ‘narcistische persoonlijkheidsstoornis’. “Ik had de ‘verborgen’ variant. Je hebt een variant van mensen die zichzelf graag laten zien en horen, zichzelf ophemelen. Bij mij is het juist: ik wil me laten ophemelen. Ik kan me kwetsbaar opstellen in de hoop een stuk compassie te krijgen of empathie, maar dat doe ik niet door verbinding te maken: ik bind me aan mensen wanneer het in mijn eigen belang is. Ik kan bijvoorbeeld ‘sorry’ tegen iemand zeggen, niet omdat ik vind dat ik excuses moet maken, maar om een reactie uit te lokken. Veel contacten kies ik op voorwaarde: wat kunnen zij mij opleveren. Het gaat me niet om de persoon zelf, maar om wat voor voordelen die mij kunnen brengen.”

‘Ik dacht: waar slaat dit nou weer op!? Ik wilde het dan ook zo snel mogelijk uit mijn dossier hebben. Ik vertel ook aan niemand dat ik dit heb, want ja: ik had ook een beeld van ‘de narcist’.’

De term narcisme roept veel op bij mensen, vaak heel negatief. Dat was ook te zien in de reacties op de oproep van Samen Sterk op Facebook en Twitter. Hoe was het voor Maria om deze diagnose te krijgen? “Ik dacht: waar slaat dit nou weer op!? Ik wilde het dan ook zo snel mogelijk uit mijn dossier hebben. Ik vertel ook aan niemand dat ik dit heb, want ja: ik had ook een beeld van ‘de narcist”. Uiteindelijk ben ik gaan filteren met een therapeut waar ik me wél in kon herkennen, en dat waren dus eigenlijk een heleboel dingen. Het duurde vervolgens een lange tijd voordat ik mezelf in de spiegel durfde aan te kijken. Ik vond mezelf door deze diagnose in en in slecht, ook juist vanwege het stigma op narcisme. Maar ik heb geleerd dat ik niet ‘de narcist’ ben, maar dat ik een stoornis in mijn persoonlijkheid heb wat narcisme genoemd wordt.”

Die nuance was en is heel belangrijk. Maria wordt emotioneel als ze uitlegt hoe deze stoornis zich heeft kunnen ontwikkelen. “Het heeft ook te maken met opvoeding, waarbij niet gezien werd wat ik goed deed. Dit is een reactie daarop. Ik kreeg continue een gevoel van chronische leegte en niet goed genoeg zijn. Ik heb anderen ervoor nodig om te zeggen hoe goed ik ben, dat ik er mag zijn. Ik kreeg strategieën aangereikt: complimenten over jezelf opschrijven, een dank dagboekje bijhouden.” Het hielp niet.

In een hokje geplaatst

“Wat mij wél helpt is transparant zijn waarom ik dingen doe. In relaties en hechten is mijn stoornis heel ingewikkeld, ik zet mensen de deur uit als iemand iets doet wat mij niet aanstaat. Ik heb nu een vriend die me de ruimte geeft om te oefenen in afstand en nabijheid. Oefenen in nakomen van beloftes. Weet je, ik laat anderen zich vaak schuldig voelen over iets wat mijn verantwoordelijkheid is. Hoe ik me soms gedraag klopt niet met wat ik zeg. Ik kaats het altijd terug.”

Het hokje narcist knelt en kan ook pijn doen. De reacties op social media raakten Maria. “Er zijn heel veel gradaties. Er is bijvoorbeeld een groot verschil tussen ‘de narcist’ die iedereen aan de kant schuift en zichzelf op de voorgrond zet, en de rest aan de kant zet. Mijn vorm van narcisme is wat verborgen, ik ben niet extravert, maar ik heb wel dezelfde behoefte aan erkenning en gezien worden. Ik ga zelf in het onschuldige zitten, zodat mensen mij gaan ophemelen. Onder de uiterlijke schijn, zit heel veel onzekerheid. Ik hoor liever dat anderen mij goed vinden, dat heb ik nodig, ik lok de complimenten van anderen uit. Ik heb wel de neiging om me expres kwetsbaarder voor te doen dan ik me daadwerkelijk voel om zo aandacht krijgen.”

Onzekerheid en angst

Maria benadrukt opnieuw dat narcisme geen keuze is. Je omgeving of context stimuleert of triggert iets. “Ik denk dat het voortkomt uit niet verbonden voelen met zichzelf, en ook altijd een ander nodig hebben om iets te kunnen ervaren. Mijn vermoeden is dat de stoornis voortkomt uit een gevoel van leegte en onzekerheid, van angst.”

‘Mijn gedrag is niet het probleem, maar het is de oplossing voor het onderliggend probleem.’

Om het stigma weg te nemen is dus ook van belang dat mensen het onderscheid gaan zien: ‘de narcist’ bestaat helemaal niet. “Ik wil echt benadrukken dat er een verschil tussen vormen van narcisme is, en dat narcisme voortkomt uit een onderliggend probleem. Narcistisch gedrag is niet het probleem. Mijn gedrag is niet het probleem, maar het is voor mij de oplossing voor het onderliggend probleem. Als ik niet beter was dan anderen, dan haakte ik af. Ik durfde me nooit te hechten aan een ander, ik wil niet dat de ander mijn echte kwetsbare ik ziet. Ik was vroeger al een sociale kameleon. Dus: “What you see is not always what you get’. Ik ben zelf heel gevoelig voor kritiek, het versterkt een gevoel van eenzaamheid en het versterkt die kant van mijn persoonlijkheid. Dialoog is nodig: maar kijk dan naar meer dan alleen mijn gedrag.”

Verborgen houden

Maria geeft aan dat ze het heel spannend vond en vindt om dit gesprek te voeren. De schaamte en de angst voor de oordelen van de omgeving als ze horen over deze diagnose. “Weet je, als ‘verborgen narcist’ sta ik wel iets meer open voor wat de ander zegt. Maar je gaat niet openlijk zeggen dat je narcist bent. Dat is dan namelijk ook een rafelrandje aan jezelf, iets wat je vanuit je persoonlijkheidsstructuur verborgen wilt houden. Het ligt immers vooral aan anderen, die moeten veranderen. Een diagnose voelt als falen, je bent te pakken hierop door anderen. Dat geldt ook voor mij: ik ben bang dat ik te pakken ben. Ik wil niet van een voetstuk vallen.”

Maria heeft advies voor mensen die zich herkennen in haar verhaal: “Ik raad mensen wel aan om hulp te zoeken. Het is namelijk echt heel eenzaam aan de top. Je liegt continu tegen jezelf, want je bent niet gelukkig als je geen verbinding hebt met jezelf, en je alleen kunt leven omdat de buitenwereld je een positie geeft.”

‘Ik zou echt mee willen geven dat ik hoop dat mensen hun blik willen verbreden en open willen staan hoe het voor ‘de narcist’ zelf is.’

“Realiseer je dat mijn diagnose het gevolg is van een heel aantal hele nare ervaringen, ik heb er niet voor gekozen. Blijf in dialoog, voorbij het gedrag te kijken. Eigenlijk zoals het met ieder stigma is. De buitenwereld is niet altijd een weerspiegeling van de binnenwereld van iemand. Ik zou echt mee willen geven dat ik hoop dat mensen hun blik willen verbreden en open willen staan hoe het voor ‘de narcist’ zelf is. Het zijn echt harde reacties die ik lees. Ik hoop dat mensen begrijpen dat mijn verstoorde persoonlijkheid maakt dat ik iets nodig heb, dat is niet iets waar ik voor kies. Soms staat mijn eigen behoefte voorop.”

Sorry

Maria legt uit wat ze zou willen zeggen tegen de mensen die dichtbij haar stonden of staan, of tegen de mensen die zij wellicht gekwetst heeft. “Ik zou echt een gemeende sorry willen zeggen, als ik anders had geweten, dan had ik anders gedaan. Ik kon niet anders weten, ik durfde niet, en was te bang: voor mezelf, voor oordeel, bang voor afwijzing, het er niet toe doen. Sorry voor minderwaardige gevoelens die ik anderen op sommige momenten heb gegeven. Dit maakt me ook wel verdrietig, ik denk dat ik best wat mensen schade heb berokkend. Teruggaan naar die mensen, dat vind ik lastig: want dat is gezichtsverlies. Dat is nog een brug te ver. Ik doe dingen alleen als ik garantie heb dat het 100% goed gaat. Daarbij: ik ben heel bang voor het oordeel van mensen. Toegeven dat ik lieg, om mensen te benutten voor mijn eigen voordeel. Ik wil niet dat de mensen die dicht bij me staan opeens aan alles wat ik zeg gaan twijfelen, of ik wel de waarheid heb gezegd.”

“Ik ben van dit gesprek wel een beetje verdrietig geworden, want het maakt me bewust dat ik die bevestiging nog zo hard nodig heb. Dat ik anderen nodig heb om zelf bevestigd te worden. En tegelijkertijd wanneer ik mijn masker afzet er een ander masker tevoorschijn komt. Het zet me wel aan het denken.”

Samen Sterk zonder Stigma werkt aan een samenleving waarin psychische problematiek bespreekbaar is. Samen met onze ambassadeurs, supporters en alle betrokkenen werken we aan bewustwording van stigma en de impact ervan. We geven ze handvatten voor een gelijkwaardige, diverse en menselijke samenleving.

 

Posted in Geen categorie, Instagram

4 reacties “Maria over narcisme: “Ik schaamde me en wilde het uit mijn dossier hebben”

  1. Wat ben ik trots om bij deze club te mogen horen. Toen de oproep kwam voelde ik dat al, maar nu ik dit verhaal lees weet ik zeker dat dit is waarom ik me zo gedreven voor destigmatisering in de breedste zin wil inzetten. Maria, mag ik jou heel heel hartelijk bedanken voor jou openhartigheid. Ik besef hoe pittig dit moet zijn geweest, juist vanwege het stigma, of zeg maar gerust een vrachtschip vol stigma’s op jouw label, dat jouw mentale kwetsbaarheid kenmerkt.
    Ik had zo’n behoefte aan verdieping vanuit persoonlijke ervaring op dit thema.
    Juist omdat ik ze ook tegenkom: de cliënten met wie het voor hulpverleners zo moeilijk is om mee te gaan; de exen die volgens de zelfverklaarde slachtoffers hele levens hebben verpest; de ouders die zorgden voor opvoeding in zo veel verwarring. Van de laatste groep ben ik zelf ook het product.
    En toch en toch en toch denk ik ook altijd: ook die mensen verdienen het dat we kijken naar wie ze zijn in het besef dat waarschijnlijk het gedrag dat ze laten zien niet het gedrag is waarvoor ze zouden kiezen als ze anders zouden kunnen. Je hebt me enorm geholpen met je verhaal. Ik hoop dat dit voor veel lezers geldt. En ik hoop dat er meer mensen die ooit het label narcisme hebben gekregen “uit de kast” durven te komen hierdoor. Zodat we ook hun verhalen kunnen leren kennen, de diversiteit er in kunnen ontdekken en ook daar het taboe kunnen omarmen.

  2. Wow, wat fijn om dit te lezen! Maria, allereerst mijn dank en oprechte compliment dat je dit hebt gedeeld. Het vraagt veel moed om hiermee naar buiten te komen, weliswaar anoniem. Ik vind het in ieder geval mooi.

    Veel herkenbaarheid als het gaat om de verborgen variant van narcisme. De sterke drang tot het goed willen doen, hoge eisen stellen, competitief zijn ingesteld, grote criticus zijn over andere mensen (maar dat niet tonen/uitspreken), maar nog het meest naar mezelf. Sociaal gewenst gedrag vertonen, pleasen, eigenlijk maar alles doen om goedkeuring te krijgen. De innerlijke leegte vind het nooit genoeg, hoeveel bevestiging er ook is. En het gaat idd verder. Vissen naar complimenten, mooi gevonden willen worden, sterker nog, om specialer en meer bijzonder gevonden te willen worden dan andere mensen.

    Maar in werkelijkheid is dit alles niets anders dan chronische schaamte. Een verschrikkelijk negatief zelfbeeld, in heftigste vorm zelfhaat en -walging, lelijk voelen, etcetera. Dus om narcistische trekken/gedrag te hebben in de persoonlijkheid is niets anders dan een compensatie van deze leegte, van het onderliggende probleem. Zo herken ik het bij mezelf in ieder geval. Bij mij was 1,5 jaar geleden borderline met ontwijkende en narcistische trekken gediagnostiseerd, maar ik herken me net zo goed ook in een aantal andere diagnoses uit het DSM-bijbeltje, zoals depressie en APS. Het is ook maar net wie het onderzoek bij je doet; hoe ervaren hij daarin is om het gedrag goed te doorgronden, maar ook in welke mate je jezelf laat zien en ook afhankelijk hoe maar net de vragen worden beantwoord in zo’n onderzoek en de gesprekken.

    Het is idd jammer dat narcisme zo’n negatief beladen term is in deze maatschappij. Het is net zo ingewikkeld en hardnekkig als elk ander stoornis. Het is absoluut niet zo dat iemand die narcistisch is, of narcistische trekken heeft, een slecht mens is ofzo? Het idee van goed of slecht al… het gaat om het onderliggende probleem, zoals dat voor elke stoornis geldt. En dat is dat we door onze jeugd/verleden (veelal ook traumatisch) zo sterk zijn gevormd dat er allemaal zeer subtiele zelf beschermingsmechanismen in het gedrag/de persoonlijkheid zijn ingebouwd en een eigen leven hebben gevonden.

    En dat er sprake is van een onderliggend probleem, ben ik er zelf van overtuigd dat het narcisme ook goed behandelbaar is. Ik volg nu zelf ruim 1,5 jaar een intensief behandeltraject (ben volledig in de ziektewet nu, dus herstel en heling van mijn trauma en stoornissen is eerste prioriteit) en ben zo blij dat ik steeds meer voel, realiseer, en ervaar dat er ook een kantelpunt is, en het ook veranderd kan worden! Het is dagelijks keihard werken, en een lange weg van vele jaren denk ik, maar door steeds meer te openen en terugkerend positieve ervaringen op te doen, kan gedrag ook echt veranderd worden. In mijn geval kan het niet alleen cognitief worden opgelost, omdat schaamte/pijn/leegte ook in het lichaam (het buikcentrum in mijn geval) ligt opgeslagen en vooral daar ook veel therapeutisch werk gedaan moet worden. Maar ten opzichte van een jaar, laat staan een aantal jaren, geleden, ben ik minder oordelend naar andere mensen, en zijn zaken zoals pleasen, gezien willen worden, gedrag inzetten om complimenten te krijgen, continu aanpassen, etc. allemaal minder hardnekkig en heftig. Het is er nog allemaal wel, en het gaat met ups en downs, het is zeer subtiel, maar het veranderd wel! Ik wens dit oprecht iedereen toe.

    Nog even terug over dat stigma rondom narciscme… omdat ik zelf in mijn behandeltraject ook groepstherapieën volg en tot nu toe zeer beperkt over narciscme (of de zelfverheerlijker, vanuit schema therapie gesproken) heb gedeeld, heeft dit artikel mij geïnspireerd om in een volgende sessie hier wat meer over mezelf te delen. Dankjewel!

  3. Dank jullie beiden voor jullie reactie. Fijn dat mijn verhaal wat inzicht geeft. Ik vond hee lastig een gepaste reactie te geven. Te meer door de verdeeldheid aan reactie ook op de andere social media. Ik waardeer oprecht jullie “openstaan voor”.

  4. Wat een herkenning… Ook die verborgen variant.
    Zelf ben ik dochter van een moeder van narcisme, zij heeft nooit de hulp kunnen krijgen die ze nodig had.
    Ik kan/kon zien dat ze het ontzettend zwaar had. Maar haar narcisme was zo hevig, en ze verzette zich zo erg tegen de diagnose dat zij nooit de hulp heeft kunnen aannemen.
    Ik weet als geen ander dat mensen met deze diagnose andere (geliefden) enorm kunnen beschadigen, maar dat maakt niet dat deze mensen niet gewoon heel hard hulp nodig hebben.
    Bedankt voor het delen van je verhaal. Misschien als we mensen iets minder kunnen zien als ‘narcist’, ‘borderliner’,… maar meer als mens die een stoornis heeft (en dus niet ís) dat de hulp aanvaarden wat makkelijker gaat worden.

Je kunt niet meer reageren.