Voor elke cliënt binnen de ggz is het doel van een behandeling herstel. Het stigma dat de cliënt tegenkomt in zijn proces binnen de ggz kan dit herstelproces echter belemmeren, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek.

Cliënten ervaren vooroordelen, vernedering of juist een overbeschermende houding. Ze voelen zich niet serieus genomen of aangetast in hun privacy. De potentiële impact van stigmatisering door hulpverleners is extra groot, omdat hulpverleners belangrijke mensen zijn voor hun cliënten.

Ook zelfstigma is een probleem: sommige mensen met een psychische aandoening gaan geloven dat de vooroordelen over hen waar zijn.

Het feit dat stigma herstel belemmert zorgt er ook voor dat er hogere zorgkosten gemaakt worden (mensen zijn langer in behandeling). Het is daarom belangrijk voor de cliënt (en de samenleving) om iets aan het stigma binnen de ggz te doen.

bewustwording en empowerment

Samen Sterk werkt aan een ggz zonder (zelf)stigma, waarin hulpverlener en cliënt gelijkwaardig zijn en cliënten zich niet uitgesloten maar juist verbonden voelen. Dit doen we bijvoorbeeld door het creëren van een destigmatiserende zorgcultuur binnen de ggz. Het begint door hulpverleners bewust te maken van hun eigen (voor)oordelen over cliënten en hun psychische aandoening én de impact daarvan op het herstel van de cliënt. Daarnaast vergroten we de empowerment en veerkracht van cliënten om weerstand te bieden aan (zelf)stigmatisering.

handvatten

We verspreiden kennis en kunde, we geven voorlichting, ontwikkelen trainingen, zetten ambassadeurs in en ontwikkelen handvatten voor leidinggevenden en teams om (zelf)stigma bespreekbaar te maken. Hiervoor laten we ons inspireren door stigma-interventies die succesvol bleken in het buitenland, zoals HOP en Beyond the Label. Zo doorbreken we samen het taboe op stigma binnen de ggz.

impact

Welk effect heeft het project ‘In de ggz’ van Samen Sterk tot nu toe gehad? Sinzer, expert op het gebied van impactmeting, onderzocht het begin 2019. Dit zijn hun belangrijkste bevindingen.

Een paar cijfers: sinds de looptijd van het project…
- verzorgde Samen Sterk 56 workshops in ggz-instellingen en nog eens 30 op een ggz-gerelateerd congres. Zo zijn naar schatting 3000 ggz-professionals bereikt.
- leidde Samen Sterk 72 HOP-facilitators op

Patiënten in de GGZ
Zo’n 20-60 procent van de deelnemers aan de HOP-training van Samen Sterk ervaart een toegenomen gevoel van controle en empowerment. Ze hebben meer handvatten om een beslissing te nemen over of ze open willen zijn, de mate waarin, tegen wie, en hoe ze dat kunnen doen. Ook geven zij aan meer kennis van zelfstigma te hebben. Volgens een HOP-facilitator vindt er bij veel deelnemers een verschuiving plaats van ‘uit angst of schaamte vertel ik het niet’ naar ‘ik bepaal zelf wel of ik het ga vertellen of niet en ik bepaal hoe’.

Ggz-medewerkers
Inzet van de tool Beyond the Label zet stigma op de kaart. De werkvormen zorgen ervoor dat medewerkers zich bewust worden van hun vooroordelen en soms zelfs open zijn hun eigen ervaringen. “Het hele team was ontzettend enthousiast over de werkvormen. Ze werden zich bewust van hun eigen vooroordelen en waren zelfs open over hun eigen ervaringen n.a.v. de werkvormen. In de pauze na de workshop sprak een van de collega’s over een autist, en werd hier direct op aangesproken. Dus echt een winst. De werkvormen werden als leuk, actief, laagdrempelig en niet saai ervaren en de opdrachten kwamen echt binnen”, aldus een medewerker van Kwintes.

Samen Sterk heeft vaak een agenderende rol. Zo startte een instelling naar aanleiding van een workshop van Samen Sterk een onderzoek naar stigmatisering onder hulpverleners en patiënten.

Tekening: Copyright © 2018 STUDiO KiO

Voor elke cliënt binnen de ggz is het doel van een behandeling herstel. Het stigma dat de cliënt tegenkomt in zijn proces binnen de ggz kan dit herstelproces echter belemmeren, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek.

Cliënten ervaren vooroordelen, vernedering of juist een overbeschermende houding. Ze voelen zich niet serieus genomen of aangetast in hun privacy. De potentiële impact van stigmatisering door hulpverleners is extra groot, omdat hulpverleners belangrijke mensen zijn voor hun cliënten.

Ook zelfstigma is een probleem: sommige mensen met een psychische aandoening gaan geloven dat de vooroordelen over hen waar zijn.

Het feit dat stigma herstel belemmert zorgt er ook voor dat er hogere zorgkosten gemaakt worden (mensen zijn langer in behandeling). Het is daarom belangrijk voor de cliënt (en de samenleving) om iets aan het stigma binnen de ggz te doen.

bewustwording en empowerment

Samen Sterk werkt aan een ggz zonder (zelf)stigma, waarin hulpverlener en cliënt gelijkwaardig zijn en cliënten zich niet uitgesloten maar juist verbonden voelen. Dit doen we bijvoorbeeld door het creëren van een destigmatiserende zorgcultuur binnen de ggz. Het begint door hulpverleners bewust te maken van hun eigen (voor)oordelen over cliënten en hun psychische aandoening én de impact daarvan op het herstel van de cliënt. Daarnaast vergroten we de empowerment en veerkracht van cliënten om weerstand te bieden aan (zelf)stigmatisering.

handvatten

We verspreiden kennis en kunde, we geven voorlichting, ontwikkelen trainingen, zetten ambassadeurs in en ontwikkelen handvatten voor leidinggevenden en teams om (zelf)stigma bespreekbaar te maken. Hiervoor laten we ons inspireren door stigma-interventies die succesvol bleken in het buitenland, zoals HOP en Beyond the Label. Zo doorbreken we samen het taboe op stigma binnen de ggz.

impact

Welk effect heeft het project ‘In de ggz’ van Samen Sterk tot nu toe gehad? Sinzer, expert op het gebied van impactmeting, onderzocht het begin 2019. Dit zijn hun belangrijkste bevindingen.

Een paar cijfers: sinds de looptijd van het project…
– verzorgde Samen Sterk 56 workshops in ggz-instellingen en nog eens 30 op een ggz-gerelateerd congres. Zo zijn naar schatting 3000 ggz-professionals bereikt.
– leidde Samen Sterk 72 HOP-facilitators op

Patiënten in de GGZ
Zo’n 20-60 procent van de deelnemers aan de HOP-training van Samen Sterk ervaart een toegenomen gevoel van controle en empowerment. Ze hebben meer handvatten om een beslissing te nemen over of ze open willen zijn, de mate waarin, tegen wie, en hoe ze dat kunnen doen. Ook geven zij aan meer kennis van zelfstigma te hebben. Volgens een HOP-facilitator vindt er bij veel deelnemers een verschuiving plaats van ‘uit angst of schaamte vertel ik het niet’ naar ‘ik bepaal zelf wel of ik het ga vertellen of niet en ik bepaal hoe’.

Ggz-medewerkers
Inzet van de tool Beyond the Label zet stigma op de kaart. De werkvormen zorgen ervoor dat medewerkers zich bewust worden van hun vooroordelen en soms zelfs open zijn hun eigen ervaringen. “Het hele team was ontzettend enthousiast over de werkvormen. Ze werden zich bewust van hun eigen vooroordelen en waren zelfs open over hun eigen ervaringen n.a.v. de werkvormen. In de pauze na de workshop sprak een van de collega’s over een autist, en werd hier direct op aangesproken. Dus echt een winst. De werkvormen werden als leuk, actief, laagdrempelig en niet saai ervaren en de opdrachten kwamen echt binnen”, aldus een medewerker van Kwintes.

Samen Sterk heeft vaak een agenderende rol. Zo startte een instelling naar aanleiding van een workshop van Samen Sterk een onderzoek naar stigmatisering onder hulpverleners en patiënten.

Tekening: Copyright © 2018 STUDiO KiO