Mensen met psychische aandoeningen hebben ook contact met de ‘gewone’ ofwel somatische zorg. Ook daar heeft stigma gevolgen en veroorzaakt soms problemen. Vooroordelen, vooringenomenheid en onwetendheid spelen hier een grote rol.

Zo krijgen cliënten te maken met het gevolg diagnostic overshadowing. Daarbij worden klachten makkelijker toegeschreven aan de psychische aandoening: ‘het zit vast tussen de oren’.  Maar liefst 30-50% van de cliënten met een psychische aandoening voelt zich gediscrimineerd door hun huisarts. Zorgwekkend omdat je huisarts altijd je eerste aanspreekpunt is. Cliënten met andere gezondheidsproblemen voelen zich niet goed begrepen. Of ze merken dat de huisarts ze snel doorverwijst naar een collega of een ggz-instelling in plaats van een medisch specialist.

Gevolgen:

  • Cliënten ervaren hoge drempels bij de toegang tot en doorverwijzing binnen de gezondheidszorg.
  • Cliënten worden minder vaak én korter opgenomen in de somatische zorg.
  • Cliënten worden sneller terugverwezen naar de ggz of huisarts.
  • Cliënten worden minder vaak betrokken bij de besluitvorming over de behandeling.
  • Cliënten worden minder gewezen op preventie.
  • Het succes van behandeling wordt vaak lager ingeschat.


Praktijkvoorbeelden

  • Een man met de diagnose adhd, blowt. De huisarts wil hem niet doorverwijzen voor hulp, omdat hij eerst moet stoppen met blowen. ‘Anders heeft doorverwijzen geen zin’, aldus de huisarts.
  • Een man met de diagnose schizofrenie is twee keer door de internist weggestuurd met de mededeling dat zijn buikklachten ‘tussen de oren’ zaten. Door tussenkomst van een verpleegkundige kwam de man uiteindelijk toch bij dezelfde internist terecht. Na onderzoek bleek dat de man metastasen van kanker in de darmen had.
  • Een vrouw met de diagnose borderline-stoornis komt met snijverwondingen op een centrale spoedopvang. Zij wordt gehecht zonder verdoving, ‘want je hebt jezelf immers verwond’. Ook wordt verband verwisseld op een hardhandige manier. De cliënt voelt zich op deze manier sterk afgewezen, een van de hoofdproblemen bij borderline.