Het stigma op psychische aandoeningen belemmert herstel. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek en weten we uit verhalen van cliënten. Stigmatisering uit zich op vele manieren. Cliënten kunnen neerbuigendheid ervaren of zelfs vernedering. Ze voelen zich niet serieus genomen of aangetast in hun privacy. Dat kan liggen aan taalgebruik maar ook aan ervaren desinteresse. Ook de fysieke inrichting van een behandelende instelling kan bijdragen aan stigma. Tegelijkertijd is zelfstigma een belangrijk issue: cliënten geloven zelf in bestaande vooroordelen en ervaren dat anderen hen als zodanig zien.

Herstel is het doel van behandeling en begeleiding  en daarom is er de laatste jaren meer aandacht voor het verminderen van stigma binnen de hulpverlening. En meer specifiek ook in de ggz. De potentiële impact van stigma door een hulpverlener is groter dan van het publiek stigma, omdat een zorgverlener een belangrijk persoon is voor een cliënt. Ggz-professionals zijn zich niet (altijd) bewust van de problematiek én hun eigen rol daarin. Soms  is deze bewustwording er wel maar is het lastig e.e.a op zichzelf te betrekken of in de praktijk te brengen.

Doelstelling van ons project

Het project ggz zonder stigma richt zich specifiek op de professionals in de ggz, om destigmatisering te bevorderen. Wij benaderen dit vanuit de herstelgedachte met het doel:

  • dat professionals zich bewust zijn van het stigma en niet-stigmatiserend werken,
  • met aandacht voor zelfstigma bij de cliënt en bespreekbaarheid in de behandeling,
  • om destigmatisering ook buiten de ggz te bevorderen (bijvoorbeeld door als ambassadeur naar buiten te treden als het gaat over je vak).

Om dit te realiseren stellen we met minimaal zeven ggz-instellingen (curatief en langdurende zorg) een plan van aanpak op om aan destigmatisering te werken. Beoogd effect op langere termijn is dat het door cliënten ervaren stigma binnen de ggz als ook het zelfstigma is verminderd.

Samen Sterk faciliteert het proces van bewustwording en stimuleert attitudeverandering rond psychische aandoeningen en kwetsbaarheid. We dragen kennis aan, verzorgen trainingen, zetten ambassadeurs in en bieden handvatten voor leidinggevenden en teams om het thema te bespreken. Hiervoor maken we gebruik van internationale best-practices van stigma-interventies, zoals ‘Beyond the label’ en ‘Open honest and proud’ die wij vertalen voor de Nederlandse situatie.

Aanpak/veranderstrategie

In de ggz vergt deze doelstelling een verandering in houding en gedrag van professionals t.a.v. cliënten en familie, dus een cultuurverandering binnen de  instellingen. Cultuurveranderingen binnen organisaties zijn alleen dan blijvend en succesvol als besturen en leidinggevenden dit uitdragen en medewerkers toerusten. De aanpak is gericht op kennisoverdracht (hoe veel komt het voor, wat wijst onderzoek uit over het effect), bewustwording, dialoog met peers, contact met ervaringsdeskundigen en het aanbieden van handvatten (waar herken ik zelfstigma aan, hoe praat ik er met patiënten over?)
Per instelling en afdeling wordt de aanpak in overleg ontwikkeld en op maat gemaakt.