Negen van de tien mensen met een psychische aandoening ervaren vooroordelen of discriminatie. Reden voor veel mensen om hun klachten of behandeling bij een ggz-instelling te verzwijgen. Stigma wordt ook wel de tweede ziekte genoemd. Het staat herstel in de weg. Toch komen angst voor stigma of ervaringen met discriminatie niet of nauwelijks aan de orde tijdens een behandeling. Stigma en zelfstigma bespreekbaar maken kan ook tijdens de behandeling. Simpelweg door het erover te hebben.

Praat erover

Stigma bespreekbaar maken is de moeite waard. Het is mogelijk dat een cliënt zelf bang of onzeker is door zijn klachten. Zelfstigma kan zorgen voor het verminderen van zelfvertrouwen.

‘Mijn broer wil geen contact meer, omdat hij denkt dat ik gevaarlijk ben.’

Veel mensen ervaren het als een opluchting als naar hun ervaringen wordt gevraagd. Praat er dus over. Als behandelaar kun je al een beeld krijgen van ervaren stigma zonder het woord stigma te noemen. Bijvoorbeeld: merk je weleens dat mensen jou uit de weg gaan? Heb je weleens het gevoel dat ze je niet serieus nemen? Omgaan met negatieve reacties van anderen of een gevoel van minder eigenwaarde kunnen onderwerp van gesprek zijn. In (herstel)groepen kan het onderwerp stigma en openheid over je psychische aandoening worden besproken en met uitwisseling tussen patiënten tot een groter gevoel van eigenwaarde leiden.

'Ik ben hulpverlener, ik stigmatiseer niet'

Als hulpverlener kun je ook geneigd zijn te stigmatiseren, dat is heel menselijk. Bijvoorbeeld door een sterke neiging de diagnose centraal te stellen. Of omdat je bepaalde de vooroordelen hebt, want jij bent ook maar eens mens en iedereen heeft vooroordelen.

Wees je bewust van de impact van de diagnose (als etiket) voor de betrokkene (én zijn naasten). Benadruk dat iemand beter kan worden en dat de symptomen kunnen verminderen. Geef hoop en perspectief.

interventies die stigmatisering tegengaan

Samen Sterk biedt verschillende tools aan waarmee je stigmatisering kunt tegengaan binnen jouw instelling. Zoals Beyond the Label, een toolkit met 14 werkvormen waarmee je een open dialoog start binnen je team. En Honest, Open & Proud, een training die mensen met psychische aandoeningen empowert en zelfstigma vermindert. Je kunt de HOP-training aanbieden binnen je instelling.

Negen van de tien mensen met een psychische aandoening ervaren vooroordelen of discriminatie. Reden voor veel mensen om hun klachten of behandeling bij een ggz-instelling te verzwijgen. Stigma wordt ook wel de tweede ziekte genoemd. Het staat herstel in de weg. Toch komen angst voor stigma of ervaringen met discriminatie niet of nauwelijks aan de orde tijdens een behandeling. Stigma en zelfstigma bespreekbaar maken kan ook tijdens de behandeling. Simpelweg door het erover te hebben.

Praat erover

Stigma bespreekbaar maken is de moeite waard. Het is mogelijk dat een cliënt zelf bang of onzeker is door zijn klachten. Zelfstigma kan zorgen voor het verminderen van zelfvertrouwen.

‘Mijn broer wil geen contact meer, omdat hij denkt dat ik gevaarlijk ben.’

Veel mensen ervaren het als een opluchting als naar hun ervaringen wordt gevraagd. Praat er dus over. Als behandelaar kun je al een beeld krijgen van ervaren stigma zonder het woord stigma te noemen. Bijvoorbeeld: merk je weleens dat mensen jou uit de weg gaan? Heb je weleens het gevoel dat ze je niet serieus nemen? Omgaan met negatieve reacties van anderen of een gevoel van minder eigenwaarde kunnen onderwerp van gesprek zijn. In (herstel)groepen kan het onderwerp stigma en openheid over je psychische aandoening worden besproken en met uitwisseling tussen patiënten tot een groter gevoel van eigenwaarde leiden.

‘Ik ben hulpverlener, ik stigmatiseer niet’

Als hulpverlener kun je ook geneigd zijn te stigmatiseren, dat is heel menselijk. Bijvoorbeeld door een sterke neiging de diagnose centraal te stellen. Of omdat je bepaalde de vooroordelen hebt, want jij bent ook maar eens mens en iedereen heeft vooroordelen.

Wees je bewust van de impact van de diagnose (als etiket) voor de betrokkene (én zijn naasten). Benadruk dat iemand beter kan worden en dat de symptomen kunnen verminderen. Geef hoop en perspectief.

interventies die stigmatisering tegengaan

Samen Sterk biedt verschillende tools aan waarmee je stigmatisering kunt tegengaan binnen jouw instelling. Zoals Beyond the Label, een toolkit met 14 werkvormen waarmee je een open dialoog start binnen je team. En Honest, Open & Proud, een training die mensen met psychische aandoeningen empowert en zelfstigma vermindert. Je kunt de HOP-training aanbieden binnen je instelling.