Honest, Open & Proud (HOP) is een van oorsprong Amerikaanse training die mensen met een psychische aandoening enorm empowert. Zo kan deze training zelfstigma helpen verminderen. De afgelopen twee jaar maakte Samen Sterk HOP beschikbaar in Nederland door middel van een pilot. Wat vonden de deelnemers ervan?

HOP is ontwikkeld door onderzoeksinstituut NAMI-Chicago onder leiding van Patrick Corrigan en Robert Ludin. Samen Sterk vertaalde het lesmateriaal naar de Nederlandse taal, cultuur en context.

verspreiding in nederland

In mei 2017 kwam Patrick Corrigan naar Nederland om een aantal facilitators en masters op te leiden. Gecertificeerde facilitators mogen de training geven, masters kunnen bovendien nieuwe facilitators opleiden. Tussen september 2018 en mei 2019 verzorgde Samen Sterk vervolgens zelf vier facilitatorstrainingen en één mastertraining, zodat HOP nog breder ingezet kan worden. Inmiddels hebben we 76 actieve facilitators (waarvan 14 masters), 27 organisaties met actieve HOP-facilitators en nog eens 3 zelfstandige facilitators.

De HOP-facilitators gingen binnen hun eigen instelling of omgeving aan de slag. Ze verzamelden deelnemers, organiseerden en gaven trainingen. In totaal zijn er tussen mei 2017 en juni 2019 33 HOP-trainingen gegeven. Maar liefst 198 deelnemers hebben de training succesvol afgerond.

Effect op mate van empowerment

Wat is het effect van de training op de mate van empowerment van de deelnemers? Dit meetten we door de deelnemers aan het begin van de allereerste bijeenkomst en aan het einde van de laatste training een vragenlijst in te laten vullen.

Bij meer dan de helft van de deelnemers blijkt de eigen en maatschappelijke empowerment toegenomen te zijn. Bij de andere helft is de mate van empowerment gelijk gebleven of afgenomen. Een verklaring hiervoor is – zo geven facilitators en deelnemers aan – dat deelnemers zich door de training soms meer bewust worden van (zelf)stigma, waardoor ze dit in hun persoonlijke leven vaker ervaren. Dit kan in het begin leiden tot minder gevoel van empowerment.

Waardevol, herstelbevorderend en hoopgevend

Daarnaast vroegen we na afloop van de laatste bijeenkomst via een vragenlijst wat de deelnemers van de training vonden. Verreweg de meesten (79%) ervaarden de HOP-training als waardevol. De redenen hiervoor zijn divers. Zo benoemen deelnemers dat de HOP-training bijdraagt aan inzicht in zichzelf, in (zelf)stigma en in openheid.

93% van de deelnemers heeft (enigszins) nieuwe kennis en inzichten opgedaan. Het volgen van de training geeft deelnemers hoop, steun, zelfvertrouwen en kracht. 90% heeft (enigszins) een nieuwe hoopvolle houding opgedaan. Deelnemers benoemen daarnaast dat de training bijdraagt aan herstel, je empowerment vergroot en stigma vermindert. Dit komt onder andere door het feit dat je eigenaar wordt van je eigen keuzes met betrekking tot openheid. Bijna alle deelnemers (94%) waren tevreden met de facilitators die de training gaven. 81% raadt de training aan.

Evaluatie facilitators

In mei 2019 stuurden we een vragenlijst aan alle facilitators om te horen hoe zij de training ervaren. Net als de meeste deelnemers, vinden de facilitators de HOP-training waardevol. De meerwaarde zit hem vooral in het onderwerp: openheid. HOP biedt een veilige omgeving om inzicht te krijgen in de keuzes en context rondom openheid en geeft deelnemers tegelijkertijd handvatten om tot een weloverwogen beslissing te komen. De training is volgens de facilitators een goede aanvulling op het bestaande herstelaanbod en draagt bij aan het vergroten van empowerment.

"De HOP-training verplicht je niet tot openheid, dat bepaal je zelf. Een voorbeeld: in één van de trainingen zei iemand na afloop: ik weet nu waarom ik niet zal vertellen over mijn aandoening. Dit was een uitspraak ingegeven door empowerment, en niet door schaamte", aldus een van de facilitators.

Het organiseren en het geven van de HOP-training hebben vrijwel alle facilitators als positief ervaren. Ze zien de training als leerzaam, intensief, uitdagend en interessant. De verdiepende gesprekken die tijdens de training ontstaan, zijn mooi en raken de facilitators soms diep. Vrijwel iedereen raadt de HOP dan ook aan andere organisaties aan, omdat openheid een actueel, nuttig en onderbelicht thema is voor mensen in en na herstel. De samenwerking met Samen Sterk ervaren de facilitators over het algemeen als prettig.

door met hop

Naar aanleiding van de positieve evaluaties gaat Samen Sterk zonder Stigma door met het aanbieden van de HOP-trainingen. Hoe dit precies vorm krijgt, moet nog worden uitgewerkt. Hierin zullen de aanbevelingen die de facilitators en deelnemers hebben aangedragen leidend zijn.

meer weten?

Honest, Open & Proud (HOP) is een van oorsprong Amerikaanse training die mensen met een psychische aandoening enorm empowert. Zo kan deze training zelfstigma helpen verminderen. De afgelopen twee jaar maakte Samen Sterk HOP beschikbaar in Nederland door middel van een pilot. Wat vonden de deelnemers ervan?

HOP is ontwikkeld door onderzoeksinstituut NAMI-Chicago onder leiding van Patrick Corrigan en Robert Ludin. Samen Sterk vertaalde het lesmateriaal naar de Nederlandse taal, cultuur en context.

verspreiding in nederland

In mei 2017 kwam Patrick Corrigan naar Nederland om een aantal facilitators en masters op te leiden. Gecertificeerde facilitators mogen de training geven, masters kunnen bovendien nieuwe facilitators opleiden. Tussen september 2018 en mei 2019 verzorgde Samen Sterk vervolgens zelf vier facilitatorstrainingen en één mastertraining, zodat HOP nog breder ingezet kan worden. Inmiddels hebben we 76 actieve facilitators (waarvan 14 masters), 27 organisaties met actieve HOP-facilitators en nog eens 3 zelfstandige facilitators.

De HOP-facilitators gingen binnen hun eigen instelling of omgeving aan de slag. Ze verzamelden deelnemers, organiseerden en gaven trainingen. In totaal zijn er tussen mei 2017 en juni 2019 33 HOP-trainingen gegeven. Maar liefst 198 deelnemers hebben de training succesvol afgerond.

Effect op mate van empowerment

Wat is het effect van de training op de mate van empowerment van de deelnemers? Dit meetten we door de deelnemers aan het begin van de allereerste bijeenkomst en aan het einde van de laatste training een vragenlijst in te laten vullen.

Bij meer dan de helft van de deelnemers blijkt de eigen en maatschappelijke empowerment toegenomen te zijn. Bij de andere helft is de mate van empowerment gelijk gebleven of afgenomen. Een verklaring hiervoor is – zo geven facilitators en deelnemers aan – dat deelnemers zich door de training soms meer bewust worden van (zelf)stigma, waardoor ze dit in hun persoonlijke leven vaker ervaren. Dit kan in het begin leiden tot minder gevoel van empowerment.

Waardevol, herstelbevorderend en hoopgevend

Daarnaast vroegen we na afloop van de laatste bijeenkomst via een vragenlijst wat de deelnemers van de training vonden. Verreweg de meesten (79%) ervaarden de HOP-training als waardevol. De redenen hiervoor zijn divers. Zo benoemen deelnemers dat de HOP-training bijdraagt aan inzicht in zichzelf, in (zelf)stigma en in openheid.

93% van de deelnemers heeft (enigszins) nieuwe kennis en inzichten opgedaan. Het volgen van de training geeft deelnemers hoop, steun, zelfvertrouwen en kracht. 90% heeft (enigszins) een nieuwe hoopvolle houding opgedaan. Deelnemers benoemen daarnaast dat de training bijdraagt aan herstel, je empowerment vergroot en stigma vermindert. Dit komt onder andere door het feit dat je eigenaar wordt van je eigen keuzes met betrekking tot openheid. Bijna alle deelnemers (94%) waren tevreden met de facilitators die de training gaven. 81% raadt de training aan.

Evaluatie facilitators

In mei 2019 stuurden we een vragenlijst aan alle facilitators om te horen hoe zij de training ervaren. Net als de meeste deelnemers, vinden de facilitators de HOP-training waardevol. De meerwaarde zit hem vooral in het onderwerp: openheid. HOP biedt een veilige omgeving om inzicht te krijgen in de keuzes en context rondom openheid en geeft deelnemers tegelijkertijd handvatten om tot een weloverwogen beslissing te komen. De training is volgens de facilitators een goede aanvulling op het bestaande herstelaanbod en draagt bij aan het vergroten van empowerment.

“De HOP-training verplicht je niet tot openheid, dat bepaal je zelf. Een voorbeeld: in één van de trainingen zei iemand na afloop: ik weet nu waarom ik niet zal vertellen over mijn aandoening. Dit was een uitspraak ingegeven door empowerment, en niet door schaamte”, aldus een van de facilitators.

Het organiseren en het geven van de HOP-training hebben vrijwel alle facilitators als positief ervaren. Ze zien de training als leerzaam, intensief, uitdagend en interessant. De verdiepende gesprekken die tijdens de training ontstaan, zijn mooi en raken de facilitators soms diep. Vrijwel iedereen raadt de HOP dan ook aan andere organisaties aan, omdat openheid een actueel, nuttig en onderbelicht thema is voor mensen in en na herstel. De samenwerking met Samen Sterk ervaren de facilitators over het algemeen als prettig.

door met hop

Naar aanleiding van de positieve evaluaties gaat Samen Sterk zonder Stigma door met het aanbieden van de HOP-trainingen. Hoe dit precies vorm krijgt, moet nog worden uitgewerkt. Hierin zullen de aanbevelingen die de facilitators en deelnemers hebben aangedragen leidend zijn.

meer weten?