Samen Sterk-ambassadeur Marieke ondersteunt haar collega’s bij UWV vanuit ervaringsdeskundig perspectief. “Ik weet hoe het voelt om die aarzeling te hebben in gesprekken bijvoorbeeld. Alleen al omdat je het antwoord niet paraat hebt op de vraag: Wat vertel ik aan wie? Schaamte speelt zo vaak een grote rol.”

Marieke van Keeken is adviseur werk bij UWV. Ze is aangetrokken om de dienstverlening aan klanten met een psychische kwetsbaarheid te verbeteren. Daarvoor werkte ze jarenlang bij de Onderwijsinspectie.

Tijdens haar carrière kreeg ze te maken met psychoses. Na een periode van zoeken heeft zij hier openheid over gegeven naar collega’s en leidinggevenden, maar ook buiten de Inspectie van het Onderwijs. Ze gaf workshops, presentaties en gastcolleges over dit onderwerp als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma. Door het delen van haar verhaal met collega’s en anderen, voelde ze haar zelfvertrouwen groeien, waardoor de contacten met haar (werk)omgeving ook verbeterden. Haar openheid veranderde haarzelf maar uiteindelijk ook haar omgeving.

Zo kwam Marieke bij UWV terecht

Al enkele jaren werkt het WERKbedrijf van UWV in de regio Nijmegen aan mogelijkheden om ervaringsdeskundigheid in te zetten. In het voorjaar van 2017 benaderden Boudewijn Borghuis en Evert Spitz via Samen Sterk zonder Stigma Marieke met de vraag of ze een presentatie wilde geven aan de medewerkers van UWV regio Nijmegen. Zo kwam het dat zij haar herstelverhaal aan de medewerkers en het voltallig MT van UWV in Nijmegen vertelde.

Door het delen van haar verhaal voelde ze haar zelfvertrouwen groeien, waardoor de contacten met haar (werk)omgeving ook verbeterden.

Evert en Boudewijn zijn nu haar collega’s. Zij geven aan bevestigd te zijn in hun enthousiasme over de meerwaarde van ervaringsdeskundigheid. “Naast haar collega-ervaringsdeskundige Joep Vesters, die de visie al eerder had helpen neerzetten, bleek Marieke voor ons de tweede geschikte kandidaat te zijn”, legt Evert uit.

Ondersteuning vanuit ervaringsdeskundig perspectief

Marieke: “Het doel van mijn functie is adviseurs werk en arbeidsdeskundigen ondersteunen vanuit ervaringsdeskundig perspectief. Zij schakelen vaak mijn hulp in bij klantgesprekken waarbij psychische problemen een belemmering lijken te vormen bij het vinden en behouden van (vrijwilligers)werk.”

Werk maakt een belangrijk deel uit van het inrichten van een betekenisvol bestaan, dat heb ik zelf ondervonden toen ik uitviel vanwege mijn eigen psychische aandoening.

“Werk maakt een belangrijk deel uit van het inrichten van een betekenisvol bestaan, dat heb ik zelf ondervonden toen ik uitviel vanwege mijn eigen psychische aandoening. Kort gezegd ben ik er voor het klantperspectief; naar de klant zelf, naar de collega’s en naar de organisatie toe.”

Erkenning klant belangrijk

“De erkenning voor het perspectief van de klant zelf vind ik heel belangrijk,” vervolgt ze. “Ik weet hoe het voelt om die aarzeling te hebben in gesprekken bijvoorbeeld. Alleen al omdat je het antwoord niet paraat hebt op de vraag: Wat vertel ik aan wie? Schaamte speelt zo vaak een grote rol. Pas achteraf besefte ik dat schaamte onterecht is. In de gesprekken probeer ik te achterhalen wat er echt leeft bij iemand. De erkenning dat psychisch lijden zwaar is en geen aanstellerij zorgt soms voor zichtbare opluchting. Vaak denk ik: wat had ik in deze fase nodig? En pas dat zo mogelijk toe in het gesprek.”

Meerwaarde ervaringsdeskundige

Collega’s raadplegen Marieke over hoe zij beter kunnen communiceren met klanten. Zo helpt ze mee met het opstellen van berichten via de online werkmap. Ze probeert te vertalen wat het voor iemand betekent om vanuit een kwetsbare situatie te solliciteren. Heb je je het weleens voorgesteld? Soms probeert ze uit te leggen wat er kan veranderen in de manier waarop je communiceert tijdens of na een psychose of een depressie.

Natuurlijk komen psychische problemen ook voor bij collega’s. Alleen al door de aanwezigheid van ervaringsdeskundigen is de drempel lager om hierover open te zijn.

Natuurlijk komen psychische problemen ook voor bij collega’s. Alleen al door de aanwezigheid van ervaringsdeskundigen is de drempel lager om hierover open te zijn, bijvoorbeeld in de collegiale groep ‘Vier de Verschillen’. Marieke gelooft sterk dat deze manier van meer jezelf mogen zijn een positief effect heeft op het welbevinden van haar collega’s en zo ook weer op de dienstverlening.

Hoe psychische problemen ‘van binnenuit’ werken en wat deze allemaal beïnvloeden, vertelt Marieke niet alleen in persoonlijke gesprekken. Ze verzorgt ook psycho-educatie, draagt bij in vakoverleggen en sluit aan bij intervisiegroepen waarin collega’s regelmatig bijeenkomen naar aanleiding van een thema. Ook hier staat het klantperspectief centraal.

Tot slot

Evert Spitz en Marieke van Keeken

Werk heeft meerwaarde. Als je thuis zit, word je wereldje steeds kleiner. Actief zijn, kwaliteiten verder ontwikkelen, van waarde zijn voor anderen, met plezier (blijven) werken zijn drijfveren om mensen met een uitkering weer naar werk te krijgen. Door te bouwen op de menselijke basis waarin Marieke en Joep een belangrijke rol spelen, zorgen zij samen voor succesvol maatwerk dat toekomstkansen biedt voor de klanten van UWV. Marieke werkt nauw en naar volle tevredenheid samen met Joep: “Ik vind dat we elkaar op vele vlakken perfect aanvullen.”

Succesvol werken aan perspectief voor iedere werknemer met een (psychische) kwetsbaarheid doe je samen. In het voorbeeld van UWV Regio Nijmegen wordt dit heel praktisch ingevuld door ervaringsdeskundigheid op de werkvloer in te zetten. UWV blijft beleid voeren om mensen met een psychische kwetsbaarheid in dienst te houden.

Vertel je op je werk over je psychische aandoening of niet? Als je gaat solliciteren: open zijn of niet? En áls je open bent: wat vertel je dan, op welk moment en aan wie? Online keuzehulp CORAL 2.0 helpt je bij je persoonlijke afwegingen rond openheid over je psychische problemen op het werk.