‘Mijn plannen zijn niet concreet, maar met periodes denk ik aan de dood als een “oplossing”. Als er problemen zijn die langer duren en ik uiteindelijk het overzicht kwijt ben en de controle verlies, lijkt de dood voor mij aantrekkelijk. Hoewel ik verstandelijk heel goed weet dat ik niet dood wil. Wat ik wil is rust en ruimte, geen stress, verdriet en eenzaamheid. Gedachten over deze ‘oplossing’ kan ik met bijna niemand delen. Het taboe op het flirten met de dood is groot. Terwijl juist dít bespreekbaar maken levens kan redden. Dus ik praat er wél over want precies dát is mijn kracht! Met hart en ziel zet ik mij in voor bespreekbaarheid.’

Marie-Jeanne is 52 jaar oud en zet zich actief in als ambassadeur voor Samen Sterk zonder Stigma . ‘Het denken aan de dood is voor mij meestal maar een momentopname, iets dat uiteindelijk weer voorbij gaat. En niet alleen voor mij. 95% van de mensen die een (mislukte) poging doen, is een tijd ná die poging blij dat ze nog leven. Dat is een cijfer dat vaststaat. En de reden waarom ik altijd de hulporganisatie ‘113 zelfmoordpreventie’ noem tijdens mijn voorlichting.’

‘Het denken aan de dood is voor mij meestal maar een momentopname.’

Marie-Jeanne geeft voorlichting, presentaties, masterclasses en workshops over bespreekbaarheid van gedachten aan de dood: ‘Door je gedachten onder woorden te brengen en sámen na te denken over de aanleiding voor deze gedachten, lukt het óók vaak om na te denken over de hulp die je nodig hebt. Dat kan psychische hulpzijn, maar misschien heb je iets anders nodig: praktische hulp, een gesprekspartner, wat dan ook. Stilhouden van deze gedachten, betekent ook dat hulp krijgen onmogelijk is. Dat vergroot de stress en eenzaamheid waarmee je op zo’n moment te maken hebt.

Schaamte voorbij

Ik kies er bewust voor om mij als ambassadeur in te zetten voor bespreekbaarheid. Zelf ben ik de schaamte voorbij. Ik praat over deze gedachten, laat mensen zogezegd mijn “brein pikken”, maar benadruk daarbij altijd dat het hier gaat om MIJN verhaal, dus dat wat ik vertel niet voor iedereen op gaat. Ik ben welbespraakt, kan mijn gedachten goed verwoorden. En ik ben niet bang voor vragen. Maar ik heb ook moeten leren dat ik mij móest uiten om de hulp te krijgen die ik nodig heb. En dat ik mij niet hoef te schamen. Het is zoals het is, onderdeel van wie ik ben. Sterker nog, dit is inmiddels juist mijn kracht. En daarmee kan ik andere mensen helpen. Mensen met deze gedachten, maar ook hun naasten en professionals. Eigenlijk iedereen die over dit gevoelige onderwerp meer wil weten vanuit iemand die weet hoe het is om met deze gedachten te leven.

‘Veel mensen gaan ervan uit dat het goed gaat met mij. Terwijl ik in crisis kán zitten.’

En hoewel ik veel vertel, benoem ik ook vaak dat mijn ‘buitenkant’ niets zegt over wat er van binnen in mij omgaat. Ja, ik klets lekker, ik zie er goed uit, Hollands welvaren. Veel mensen gaan ervan uit dat het goed gaat met mij. Terwijl ik in crisis kán zitten. Dat is niet te zien. De grote winst die ik voor mijzelf heb behaald is dat ik ook dát nu ben gaan uiten. Ik vertel het ook als het even niet zo goed met mij gaat.

Heftige gebeurtenissen

Sinds mijn 23e worstel ik af en toe met zelfmoordgedachten. Het zou kunnen dat het al eerder begon. Maar omdat ik in mijn puberteit twee heftige gebeurtenissen meemaakte die niet werden geloofd, is deze periode in mijn herinnering erg vaag. Daar ligt naar mijn idee mede de basis van de eerste depressie. Ik heb twee keer een postnatale depressie gehad. Mijn eerste kindje was een huilbaby. En toen ik zwanger was van de 2e overleed mijn schoonmoeder. In diezelfde periode kreeg mijn moeder borstkanker. Zij lag op de operatietafel toen ik beviel.

Het was kort na deze periode dat ik mijn eerste en enige concrete zelfdodingsplan ten uitvoer wilde brengen. Met mijn twee kindjes op de fiets, ging ik op pad. Mijn dochter was nog geen jaar oud. Godzijdank keerde ik op het laatste moment om. En ik fietste naar mijn huisarts. De dood leek op dat moment de enige logische keus. De enige manier om mijn verlangen naar rust, vooral in mijn hoofd, te stillen. Ik was zó moe van het vechten. Het zoeken naar oplossingen die ik niet vond. Ik hoor sindsdien bij die 95% van de mensen die heel blij zijn dat het plan wat ze hadden mislukte in de uitwerking.

Herstel door ervaring

Omgaan met uitdagingen in mijn leven en het herstellen ervan gaat mij steeds beter af. Dat komt omdat ik er steeds meer ervaring mee heb, ik word natuurlijk ook wat ouder. Ik weet steeds beter hóe ik herstel en wat ik daar bij nodig heb. In mijn geval wacht ik tot de storm gaat liggen. Ik ga daar als het moet ook letterlijk bij zitten, in mijn stoel, tot “dat gevoel” weer overgaat. Want ik weet dat dat zo is. Het gaat weer over. Ik heb daar ook een metafoor voor om het anderen duidelijk te maken: Als ik in het oog van de storm kan wachten, tot de storm weer gaat liggen en de eerste zonnestraal mij weer kan bereiken, wordt het letterlijk weer licht in mij.

‘Kijk, ik ben er nog en hóe!’

Iedere keer dat ik uit zo’n stuk kom neem ik dat ook mee als een persoonlijke overwinning op mijzelf en mijn donkerste kant. Dat maakt mij sterker. Kijk, ik ben er nog en hóe! Ik weet nu beter. En kan daar door mijn werk anderen ook mee helpen. Gewoon door mijzelf te laten zien, door mijn verhaal te delen en door mensen bewust te maken, te triggeren, en hen vervolgens te laten onderzoeken waar hún kracht zit. Waar zit voor anderen een ingang tot herstel? Mijn handreiking aan anderen: ga op zoek naar datgene wat het leven de moeite waard maakt. Leg dat niet bij anderen, maar zoek en vind het in jezelf. Met die wetenschap kun je je kracht voor je laten werken. Ontdek wat jouw manier is om je te uiten. Schrijf, schreeuw, praat, dans, doe IETS. Stuur desnoods een appje uit naar iemand die je vertrouwt en die er voor je kan zijn. Vraag op die manier hulp. En wacht. Wacht tot de storm gaat liggen, want daarna kun je, al dan niet met hulp, vaak beter nadenken over een oplossing.

Kijken naar mogelijkheden

Ik ben helaas door mijn kwetsbaarheid mijn baan kwijtgeraakt. Mijn voormalig werkgever zag alleen maar mijn beperkingen, ofwel mijn onmogelijkheden. Zij vonden mij een struikelblok, ik kreeg een stempel; over stigma gesproken! Ik was geen volwaardige werknemer meer voor hen. Ik zie dat inmiddels als hun verlies. Ik wilde dat ze ook keken naar mijn mogelijkheden. Naar wat mijn kracht is. Als een leeuwin heb ik gevochten voor mijn baan. Zelfs ten koste van mijn herstel. Ik had beter daar mijn energie in kunnen steken, want het mocht niet baten. Ik hoopte tot aan de laatste dag dat ze tot inkeer zouden komen. Nu zie ik mijn ontslag als een kado, één die ik niet wilde hebben, maar wél heb uitgepakt. En kijk waar ik nu sta!

‘Kijk naar mogelijkheden en naar de hele mens…’

Als ik ze nu zou mogen toespreken, zou ik zeggen: kijk naar wat iemand nog wél kan, kijk naar mogelijkheden en naar de hele mens, en niet alleen naar ziekteverzuim. Iemand die omgaat met zijn problemen, die zich naar boven worstelt, kan ook zelf reflecteren. Die kent zijn eigen slechte én goede punten. Zijn zwakte maar ook zijn kracht! Tel uit je winst.

Buitengesloten

Ondanks dat Marie-Jeanne heel actief bezig is om een nieuwe baan te vinden, veel vrijwilligerswerk verricht en open staat voor nieuwe uitdagingen, is het haar nog niet gelukt iets nieuws te vinden dat écht bij haar past zoals zij nu is. En dat wringt. “Niet kunnen meedoen in de maatschappij, omdat je niet werkt, voelt verschrikkelijk. Ik voel mij buitengesloten. Bovendien is mijn inkomen nu zo laag, dat het de vraag is hoe lang ik nog in mijn huidige woning kan blijven. Dat heeft direct invloed op mijn gezondheid, de stress maakt dat mijn schaduwkant zich weer wat vaker laat zien.

‘Niet kunnen meedoen in de maatschappij, omdat je niet werkt, voelt verschrikkelijk.’

Ik moet uitkijken dat ik niet in een isolement raak. Daarom ben ik dankbaar mijn werk als ambassadeur van Samen Sterk en de presentaties en voorlichting die ik kan geven over dit onderwerp, het leven met gedachten aan zelfdoding. Zo doe ik nog mee. Maar een baan waarin mijn kwaliteiten kunnen floreren is mijn grootste wens, dan kom ik tot mijn recht met alles wat ik te bieden heb en dat is heel veel. Dat zou mij heel wat waard zijn.’

6 reacties “‘Met hart en ziel zet ik mij in voor bespreekbaarheid’

  1. Vreselijk hoe stigma mensen blijft achtervolgen, soms jaren nadien nog. Heb zelf onlangs mijn rug goed recht moeten houden om een overlijdensrisicoverzekering tegen normale voorwaarden af te kunnen sluiten ivm de aankoop van een nieuwbouwhuis. Gewoon heel eerlijk geweest op het gezondheidsvragen formulier, en dat moet ook maar dat dreigde door mijn psychiatrisch verleden ernstig tegen me te kunnen gaan werken, allemaal heel persoonlijke vragen en het risico op hele hoge onbetaalbare premie of zelfs weigeren, waardoor het helemaal in het honderd had kunnen lopen met mijn aankoop. Zo gaat het ook met werk, al heb je nog zoveel capaciteiten, men blijft je snel zien als een risicofactor. Terwijl je door de ervaringen soms juist iets extra’s toe kan voegen denk ik.

  2. Ik vind ‘flirten’ een totaal misplaatste term en doet geen enkel recht aan de donkere gedachten en gevoelen die gepaard gaan met het denken aan de dood.
    Verder wel eens met het erover in contact blijven en stoer om je verhaal via dit platform bespreekbaar en opennaar te maken.

    1. Lieve Evi, ik begrijp heel goed dat het voor jou als misplaatst kan voelen.
      Het gaat hier echter om het verwoorden van mijn proces en voor mij (en wellicht ook anderen) is het toch een soort van flirten met de dood, dus voor mij gaat deze vergelijking wel degelijk op.
      Ik wil echter benadrukken dat het absoluut niet mijn bedoeling is om wie dan ook met deze metafoor te kwetsen, de ernst van gedachten aan de dood te bagatelliseren of de lading er af te halen, juist het tegendeel is het geval.
      Ik hoop dat je toch een hart onder de riem kunt halen uit de inhoud van de rest van het artikel.
      Met lieve groet, Marie-Jeanne

  3. Beste Maria-Jaenne

    Sinds 1995 zijn mijn gedachten aan dood zijn of te wel totale rust een steeds sterkere gedachten geworden.
    Heb ook alleens om euthenasie gevraagd bij de huisarts ondanks dat ik niet aan de zorgvuldigheids eisen voldoe. Maar ze vondt het moeilijk en verwees me door naar POH-GGz.
    Twee psychiaters heb ik ook gesproken over dit onderwerp maar verder dan woorden komt het niet.
    Ik heb een chronische depressie (Dysthymie) die komt door mijn autisme.
    Heb drie jaar in een zelfhulpgroep van EX-6 (nu 113 online)gezeten maar deze personen hadden allemaal een trouwma waardoor ze suicidaal waren.
    Vondt er geen aansluiting en ben toen maar gestopt want het hielp niets.
    Nu na 16 jaar hulpverlening hebben alleen medicatie wat gedaan voor me (prikkels dempen en een rustigere mind set).
    Ik zie mijn leven als een dans met de dood die wel een paar keer per week plaats vindt.
    Ik heb geen concrete plannen maar wel gedachten van hoe en wat.
    Vind het leven een puzzel vooral mensen wat ze precies willen. Ook mijn naasten vind ik vaak moeilijk te volgen en dat kost me veel energie (autisme).
    Ik denk dat de dood me de rust geeft die ik nodig heb, want slapen is wat ik het liefste doen zo’n 10 tot 13 uren per nacht. Dan voel ik niets en is alles goed.

  4. Ik ben erg laat met het geven van een reactie,hoewel ik uw verhaal/verslag met aandacht gelezen heb. Ik kan alleen maar zeggen dat u goed bezig bent en neem werkelijk mijn petje
    af voor mensen, gelijk zoals u. Ik ben inmiddels 70 jaar. In het verleden heb ik niks anders
    gekend als “dansen met de dood” zo Niels zo mooi zegt. het klopt inderdaad dat er weinig
    aandacht gegeven is aan (jonge/oudere) mensen die lijden aan het leven. Ieder van ons
    maakt moeilijke tijden door en het wrange daarvan is,lijkt mij, is dat er dan een sluier over
    iemands leven gelegd wordt. Mijn ervaring (en) uit mijn tijd zijn dat “men” toch vreemd
    tegen je aankijkt,niet wetende wat je bedoelingen zijn om met jouw specifieke klacht om
    te gaan. Ik was erg eenzaam en ben dat nu nog wel zo ‘nu en dan’. Ik ben geboren
    direct na de tweede wereldoorlog. Al vroeg in mijn leventje geconfronteerd geraakt met veel
    onhandigheden van de toen der tijd het “stille stigma” …..Ik mocht niet bestaan,mocht niet
    mijzelf ontplooien en was gedoemd tot werken;studeren was er niet bij voor een meisje…
    Ik ken depressies maar al te goed en begreep al snel wat ‘volwassenen’ van mij verwachtten. ik heb er nooit aan kunnen en willen voldoen en dat zorgde ervoor dat ook ik
    eigenlijk mijn hele leven lang door het leven ben gegaan als; “Kijk, dat is dat meisje,die
    vrouw,die in de bocht geboren is van…ge weet wel, die hoer….”. Ik schrijf dit nu op omdat
    ik lees,in uw verslag hoeveel moed u heeft gehad (nog!) om zo sterk te zijn. Ik hoop dat u
    nog heel lang Ambassadeur kunt zijn voor deze positieve samenleving;Samen sterk.
    Mijn echte achternaam is ; henny sterk. Ik ben (nu) ongeneeslijk ziek maar ben vast
    in de overtuiging dat er ,die periode dat ik een ‘overlever’ ben. Ik volg u op de voet en wens iedereen hierbij veel sterkte toe en vriendelijke dank voor jullie verhaal. dag/henny.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *