“Ik heb twee boodschappen die ik heel belangrijk vind om door te geven aan mensen die worstelen. De eerste: Je hoeft het niet alleen te doen. De tweede: herstel kan echt, er is áltijd hoop.” Aan het woord is ambassadeur Miriam, bijna 48 lentes jong. Ze weet waar ze het over heeft. Jarenlang heeft ze gestreden tegen haar eetstoornis. En daarbij voelde ze zich vaak alleen staan. Ook heeft ze lang gedacht dat herstel voor haar niet mogelijk was. Dat dit ‘nou eenmaal bij mij hoort’. Maar nu noemt ze zich wel degelijk hersteld.

“Ja, ik durf echt te zeggen dat ik hersteld ben. Niet op de manier waarop ik dat vroeger voor ogen had. Ik had een perfect plaatje in mijn hoofd. Ik zou dan drie keer per dag eten, twee keer per week hardlopen en dat zou allemaal goed zijn. Dat plaatje blijkt helemaal niet te kloppen. Ik ben juist bevrijd van ‘hoe het zou moeten’. Ik mag alles. Ik mag genieten en daarbij eet ik waar ik trek in heb. Ik mag hardlopen, maar als ik geen zin heb dan hoeft het niet. Ik ben niet genezen. Genezing vind ik echt wat anders. Op de achtergrond is er altijd iets aanwezig. Maar nu gebruik ik het als alarmbel.

Signaal

Als ik te veel nadenk over voeding, hoe vaak ik beweeg of lichaamsbeleving, is dat een signaal. Ik moet letterlijk even op de bank gaan liggen en voelen: wat is er aan de hand, waar gaat het eigenlijk echt over? Meestal wordt mij dat vrij snel duidelijk. Er is bijvoorbeeld iets op mijn werk gebeurd, ik heb niet genoeg ruimte genomen. Het kan zijn dat mijn partner en ik niet genoeg hebben gedeeld, want dat is bijvoorbeeld iets wat ik moeilijk vind. Met dat signaal moet ik gewoon aan de slag. Zin of geen zin.

‘In mijn leven vind ik zelf de mensen die ik nodig heb.’

In de hectiek van de maatschappij willen mensen nog wel eens over dit soort signalen heen stappen. Ik word lichamelijk én geestelijk teruggeroepen. Waar ik dat aan merk?  Ik wordt met vlagen kotsmisselijk. Er zit me dan letterlijk te veel dwars. Heel soms gebeurt het dat ik zelf niet precies begrijp dat er iets aan de hand is. Soms kom ik er niet uit. Eén keer ben ik naar mijn oude therapeut gegaan, ‘kunnen we er samen naar kijken?’ Met twee gesprekken was ik al geholpen. En ik heb een hele goede vriendin, mijn persoonlijke coach, noem ik haar voor de grap wel eens. Dan doen we samen een bakkie en voeren diepe gesprekken. In mijn leven vind ik zelf de mensen die ik nodig heb.”

Herkenning en hoop

In haar leven heeft Miriam heel wat mensen gekend die haar hulp boden.  Toch duurde het lange tijd voordat ze daadwerkelijk herstelde. “Het verschil? Bij mijn laatste behandeling werd ik geholpen door mensen die zelf ook ervaring hebben met een eetstoornis. De eerste keer dat ik van een ervaringsdeskundig therapeut haar verhaal hoorde, kon ik alleen maar huilen. Ze vertelde over haar wensen ten aanzien van haar lichaam, en vooral ook wat daar onder lag. Haar verhaal was precies dát waar ik ook doorheen ging. Tegelijkertijd was zij wél hersteld. Ze gaf een heel reëel beeld van hoe ze ervoor stond. Hoe ze nu in het leven stond. Haar verleden gaf mij herkenning, en haar verhaal over hoe het nu met haar ging gaf mij hoop. Verder gaf ze mij veel ruimte. Het eerste gesprek was heel vrijblijvend. Ook dat was voor mij heel belangrijk.

Ik was niet bekend met ervaringsdeskundigheid, het was een compleet nieuwe wereld. Deze hulpverlener was zo oprecht. Ik geloofde haar gewoon. Ik was al 30 jaar onderweg naar herstel en voor het eerst ging ik geloven dat dit ook voor mij mogelijk was. Wat enorm hielp was dat er veel tijd was om vertrouwen op te bouwen. Dat gaf veiligheid. In het verleden werden aan mijn herstel veel eisen gesteld. Maar ik kon daar vaak niet aan voldoen. En daar schaamde ik mij voor. Om niet veroordeeld te worden, deed ik mij dan beter voor dan ik mij voelde.

Herstel is hard werken

Mijn herstelproces in mijn laatste opname was heel hard werken, vechten zelfs. Ik heb nooit zo veel gehuild als in deze periode. Herstel is echt keihard werken. Maar het lukte om steeds opener en eerlijk te zijn over hoe diep mijn gedachten en hoe ver de handelingen gingen. Ik leerde voelen wat mijn onderliggende problematiek was. Heel moeilijk. Maar ook welke functie mijn eetstoornis had. En daarna kon ik het gaan loslaten. Belangrijk is dat er óók werd gekeken naar mijn kwaliteiten. Ik werd als een heel mens gezien, en niet als een wandelende eetstoornis. Ik ging daardoor ook mijzelf  zien als een mens, met valkuilen, maar ook mooie eigenschappen. Wat nog meer belangrijk was, is dat ook mijn naasten werden betrokken bij de behandeling. Je moest wel met elkaar in gesprek. Zij kregen daardoor een beeld van wat er onder mijn problemen lag. Dat er meer is dan alleen symptomen. Het beeld van mij werd completer, ook zij zagen me nu als een heel mens. Erg belangrijk voor herstel.

‘Mijn tip: benoem vooral dat je iets ziet bij een ander en wat dat doet met jou.’

“Als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma vertel ik ook hoe destructief stigmatisering kan zijn. Mensen zagen mij als die magere blonde die altijd langs het kanaal rende. Er werd naar mij geroepen, ‘Hé anorexia, ga eens eten!’ Er werd vooral óver mij gesproken, in plaats van mét mij. En dat wist ik. Ik zocht daardoor controle, dook dieper in de eetstoornis. Ik geloofde de mensen ook. Ik wás een wandelende eetstoornis. Daar kwam ook na mijn laatste opname een eind aan. Ik heb contact gezocht met een lokale journaliste die ik kende en wist dat zij oprecht goede bedoelingen had met mijn verhaal. Zij interviewde mij en tot mijn grote verbazing werd dat op de voorpagina geplaatst! In het artikel stond mijn herstelverhaal. Maar ook dat het fijn is als mensen naar je toe komen, hun zorg uiten, mét je praten in plaats van over je. Mijn tip: benoem vooral dat je iets ziet bij een ander en wat dat doet met jou. Er zit een mens achter een verhaal. Na dat artikel gingen mensen mij ineens vriendelijk groeten. Ze kwamen naar mij toe!”

Socialrun; een warm bad

Miriam doet dit jaar voor de tweede keer mee met de Socialrun. Daarover vertelt ze: “Vorig jaar was ik heel bang van te voren! Ik heb tijd voor mijzelf nodig. Ik moet me soms even terugtrekken. Nu zaten van vrijdagochtend tot zondag, ruim 48 uur lang mensen op mijn huid! Hoe ging ik dat doen? Maar mijn angst was overbodig. De Socialrun is een warm bad. Alles ging zo vanzelf. Hier mag je zijn wie je bent! Je mag even zwijgen. Iedereen mág anders zijn. Het was allemaal oké. Ook is het een lichamelijke uitdaging. Dat vind ik een heel leuk aspect ervan. Ik hou van lang hardlopen. Ik vroeg mij af of ik elke keer korte stukjes lopen wel vol zou houden!

Mooie bijkomstigheid is dat je geld kunt ophalen voor goede projecten. Dat geeft écht toegevoegde waarde.

Het feit dat je letterlijk iets kunt doen om stigma bespreekbaar te maken is gewoon geweldig. De verbinding die je voelt met je teamgenoten is zo mooi. Vooral ook omdat zij weten wat stigma kan aanrichten. Stigma moet maar eens afgelopen zijn. Niemand is zijn stoornis. Er nooit maar één kant van het verhaal. Het zou een cadeau zijn als mensen zich meer in de ander durft te verdiepen.”

 

Miriam is ervaringswerker op de gesloten kliniek en in de herstelwerkplaats bij GGZ Noord-Holland Noord, werkzaam als teamcoach en crisiskaart-consulent bij RCO de Hoofdzaak en eigenaar van Leunig Coaching. Voor Samen Sterk zonder Stigma geeft ze de cursus Honest Open and Proud, geeft ze voorlichting op bijeenkomsten, scholen, etc. Daarnaast schrijft ze regelmatig blogs.