‘Ik heb moeite moeten doen om te accepteren dat ik kwetsbaar ben. En het kostte mij moeite om mijn kwetsbaarheid aan de buitenwereld te tonen.’ Petra is een ‘prille’ ambassadeur. Eind vorig jaar meldde ze zich aan bij Samen Sterk zonder Stigma. ‘Ik voel mij nu sterk omdat ik niet meer leef vanuit angst maar vanuit vertrouwen. Dat helpt mij in alles en ik word er gelukkig van. Daarom kan ik een voorbeeld zijn voor andere mensen. Ik wil laten zien dat je kunt herstellen. Dat je je kunt ontwikkelen en het leven een andere wending kan geven. Daar wil ik mensen in coachen.’

‘Ik ben van oorsprong maatschappelijk werker en geef nu als zelfstandige voorlichting en trainingen. Daarin toon ik anderen hoe je kracht uit kwetsbaarheid kan halen. Problemen zullen er altijd zijn, maar je kan ze leren hanteren. Soms is het er gewoon en dan mag je het er laten zijn. Ook dát is hulp verlenen. Zelfregie betekent dat je eigen keuzes mag maken over wat goed voor je is. Niets doen is soms ook goed. Eigen kracht betekent voor een hulpverlener dat je autonomie respecteert. Vertrouw erop dat iemand zijn eigen weg kan gaan.

Nieuwe GGZ

‘Stemmingswisselingen zijn een rode draad in mijn leven. Ik had terugkerende depressies. Het zit bij mij overigens in de genen, het is een familiekwestie. Mijn vader had depressies met psychotische angsten en dysthymie. Hij is verscheidene keren opgenomen geweest toen ik puber was en de kliniek maakte enorme indruk op me.. Men was indertijd gericht ziekte en op het bestrijden van symptomen. Er werd niet gevraagd: ‘wat heb je nodig?’ Ik kan uit eigen ervaring vertellen dat er sindsdien een frisse wind door de ggz is gegaan. De ggz richt zich meer op het welbevinden van de mens in zijn totaliteit. Maar het kan nog beter, er is werk te doen.

‘In crisis heb je hulpverleners nodig, die je zien als mens en vragen: wat heb je nodig?’

Daarom zet ik mij in voor de Nieuwe GGZ, een beweging waarin vooral mensen zitten die werken vanuit eigen kracht en ervaring. Die vindt dat het roer om moet in de psychiatrie. Ik sta volledig achter de uitgangspunten. Blik op herstel, niet op je kwetsbaarheid alleen, omdat het je eigenwaarde versterkt. In crisis heb je hulpverleners nodig, die je zien als mens en vragen: wat heb je nodig?
In plaats van te kijken naar het eigen aanbod. Het kijken naar de hele mens is veel effectiever, voor iedereen.

Vragen om hulp

Persoonlijk heb ik zowel goede als slechte ervaringen in de ggz. Maar het liefste vertel ik mijn herstelverhaal. In 2008 had ik een crisis: ik was de richting kwijt in mijn leven, wanhopig gebroken. Ik voelde de depressie tot in mijn vezels. En ik vroeg mij af: hoe kan ik ooit weer functioneren? Ik kwam terecht bij PsyQ en trof een goede spv-er. Hij was betrokken, zag mij als mens en had vertrouwen in mijn herstel.

Ik was gewend te leven in angst, bang voor veranderingen. Ik heb geleerd om te leven in vertrouwen. Ik leef in het nu en voel mij sterk en gezond. En natuurlijk, ik heb een schaduwkant, en blijf dingen moeilijk vinden. Door meer compassie voor mijzelf te voelen ben ik vriendelijker geworden.

Buiten de ggz

Ook buiten de ggz heb ik naar oplossingen gezocht. Door te leren mediteren en met mindfulness kan ik stress reduceren. Dat is voor mij de sleutel naar herstel. Ik kan ingrijpen vóórdat de stress zich opstapelt.  Dat klinkt makkelijker dan het is, ik heb dat enorm moeten oefenen. Er blijven moeilijke momenten, iedereen valt wel eens terug. Ik ga er nu alleen anders mee om dan ik gewend was. Ik richtte me op resultaten en ging door op wilskracht. Ik heb een evenwichtiger manier gevonden om met tegenslag om te gaan.  Herstellen is mij gelukt met oefenen en vallen en opstaan.’

‘Omdat ik bang was voor stigmatisering heb ik lang gewacht met het vragen om hulp.’

Petra heeft haar dalen en kwetsbaarheid lang verborgen gehouden. ‘Ik vond het moeilijk om te accepteren dat ik hulp nodig had. En omdat ik bang was voor stigmatisering heb ik lang gewacht met het vragen om hulp. Ik was gewend mijn eigen boontjes te doppen en wilde geen ‘zwakke broeder’ gevonden worden. Ik heb altijd gedacht dat ik alles heel goed moest doen, alleen een goed resultaat geldt. Dat was een stressvol leven. Ik moest aan eisen voldoen, dat legde ik mijzelf op.

Veel schaamte had Petra ook toen ze tijdens en na haar zwangerschap een postnatale depressie had. ‘Ik schaamde mij dat ik niet vrolijk was, dat ik me niet goed voelde. Er zijn zo veel vrouwen, die wel van hun zwangerschap of kindje konden genieten, waarom lukte mij dat niet? Gelukkig waren er een paar goede vrienden, die mij begrepen en steun konden bieden.

Bespreekbaarheid op het werk

Ik voelde mij altijd extra onzeker. Bang dat ik niet goed genoeg was. En die angst wilde ik verbloemen. Nu zoek ik juist moeilijke gevoelens en situaties op. Ik hoef mij niet te schamen, ik wíl het bespreekbaar maken. Overigens is je kwetsbaarheid bespreekbaar maken op het werk wel een stuk lastiger als je tijdelijk in dienst bent. De werkgever opent zo’n gesprek niet, die heeft andere belangen, het werk moet worden gedaan. In mijn dienstverband kon ik het niet bespreken en dat dilemma leidde tot een werkzaam leven met een geheim.

Nieuw werk vinden met een kwetsbaarheid is razend ingewikkeld. Ik ben ervaringsdeskundige trainingen en cursussen gaan volgen en geven en heb inmiddels geleerd mij niet meer te schamen. Mijn kwetsbaarheid hoef ik niet meer te verhullen in de rol van ervaringsdeskundige. Er is balans gekomen en mijn verhaal hoef ik niet weg te stoppen. Dat hoeft niemand. Samen Sterk zonder Stigma heeft een belangrijke functie voor mensen, zoals ik, om in de samenleving iedereen mee te laten doen.

Leren je te uiten

Inmiddels heb ik geleerd te praten en te delen over moeilijke periodes in mijn leven. Ik denk: hoe meer ervaringsverhalen, hoe beter. Het is een uitnodiging om elkaar te vertellen hoe het echt met ons gaat. Zo kan men elkaar leren hoe ze zich kunnen uiten. En hoe we moeten luisteren, want veel mensen vinden het ook niet prettig om groot leed aan te horen. Dat is ook heel moeilijk, maar verbergen is nog erger! Depressie ís moeilijk en je hebt juist dan steun nodigen. Daarom is mijn missie om mensen te laten weten dat je je leed wél mag laten zien. En wil ik laten zien hoe je hier menselijk op kan reageren. Het leven overkomt je, goede en slechte tijden. Laten we psychische kwetsbaarheid normaler gaan vinden en accepteren dat het bij het leven hoort. Steeds meer mensen delen die mening. Gelukkig maar……….

Meer weten over Petra’s bedrijf: www.lichtwerk.nu