‘Ik ben zo blij dat ik de guts heb gehad om de confrontatie met mijn dwangstoornis aan te gaan! De stoornis blijft, maar nu kan ik er prima mee functioneren.’ Aan het woord is ambassadeur Michiel. Openhartig vertelt hij over zelf stappen zetten, balans en een stevige betonnen fundering.

In het dagelijks leven is Michiel tv-producer voor een productiehuis in Zuid-Limburg. Vandaag is het ‘pappadag’ en pruttelt zoon Jip (vijf maanden) gezellig mee op de achtergrond. ‘Ik dacht lang dat ik geen stoornis had. Tot ik op mijn 25ste gek werd van mijn seksuele en agressieve dwanggedachtes. Ik dacht dat ik homoseksueel was of mijn vriendin een mes tussen haar ribben zou steken. Ik wist niet of mijn gedachten echt waren. De gang naar een psycholoog leverde niets op: hij was niet bekend met de diagnose OCD (obsessive compulsive disorder), een ontwikkelingsstoornis.’

Het duurde nog zeven jaar voordat de diagnose werd gesteld. Dat lag deels aan de hulpverlening, maar ook aan Michiel zelf weet hij: ‘Ik schaamde me zo voor mijn gedachten. Tegenwoordig is meer media-aandacht voor psychische stoornissen in de vorm van tv-programma’s bijvoorbeeld. Daarin wordt gelukkig gebruikgemaakt van ervaringsdeskundigen. Hierdoor ontstaat meer herkenning en begrip in de maatschappij.’

Levenslang met dwang

In 2010 kreeg Michiel weliswaar de juiste diagnose te horen, maar nog niet de goede hulp. Uiteindelijk kwam hij terecht bij een in OCD gespecialiseerde therapeut. Toch ging het slecht met hem. Voor zijn werk kwam Michiel in aanraking met de tv-opnames van Levenslang Met Dwang, een serie over mensen met een dwangstoornis. Michiel werkte mee aan de ontwikkeling van het programma. ‘Daar praatte ik voor het eerst over mezelf. Het ging op dat moment erg slecht met me. De deelnemende therapeuten haalden me over zelf mee te doen. Dus ging ik drie weken mee naar Thailand.’

Levenslang Met Dwang bracht Michiels leven flink in beweging. ‘Openlijk op tv vertellen over mijn gruwelijke dwanggedachten. Dat was de meest extreme vorm van exposure’, licht Michiel toe, ‘Sindsdien ben ik helemaal open over mijn stoornis. Ik heb niets meer te verbergen. Tegelijkertijd moet je er ook niet teveel mee bezig zijn, want dan maak je een soort vrijbrief van jezelf. Denken mensen: heb je hem weer met zijn stoornis, dan bereik je precies het tegenovergestelde.’

Geknokt

Michiels stoornis is inderdaad met succes behandeld door de therapeuten. Toch raakte hij – eenmaal weer thuis – depressief. Een mix van opnieuw therapie en medicatie hielp gelukkig: ‘De stoornis blijft, maar nu functioneer ik er prima mee. Voorheen nam de stoornis tachtig procent van mijn hoofd in beslag, nu is dat tien. Het gaat allemaal om de balans tussen werk, privé en mijn stoornis.’

‘Balans tussen werk, privé en mijn stoornis’

Zijn tv-optreden heeft hem veel gebracht. Toch zijn niet alle reacties vrij van stigma. ‘Een collega durfde niet meer bij me in de auto te stappen en mijn eigen familie wilde het er niet over hebben. Zelfs mijn werkgever die me had aangenomen met de wetenschap van mijn stoornis schrok van de uitzending. Ze wist eigenlijk niet goed wat het was. Een collega heeft het enorm voor me opgenomen. Nu heeft ze respect voor het feit dat ik zo hard heb geknokt.’

Op zijn werk geeft Michiel het aan als hij zich bijvoorbeeld even niet kan concentreren vanwege zijn OCD. ‘Mijn directe collega’s zeggen dan ‘ga even naar buiten joh of naar huis’. Ik ben tijd en energie kwijt aan mijn stoornis, zoals iemand anders aan migraine bijvoorbeeld. Dat snappen ze omdat ik het goed uitleg. Ik geef geen halve informatie. Dat houdt stigma alleen maar in stand.’

Jip en Janneke

Ook in dit gesprek komt het belang van kennisverbetering weer overduidelijk naar voren. Michiel neemt het niemand kwalijk dat ze niet weten wat een psychische aandoening is, maar wel dat mensen vaak niet verder kijken dan hun neus lang is: ‘Ik leg in Jip en Janneke-taal uit wat een dwangstoornis inhoudt. Dat iedereen die op het station staat wel eens denkt ‘stel dat ik nu voor de trein spring…’ Alleen lach jij zo’n gedachte weg, stapt in de trein en denkt er niet meer over na. Ik ren het liefst weg, uit angst dat ik die gedachte écht uitvoer. Thuis ruimde ik alle messen op, omdat ik bang was dat ik mijn vriendin écht iets aandeed. Het is een progressieve ziekte, je maakt jezelf echt gek. Hoe meer je niet aan het roze olifantje mag denken, hoe meer je het doet. Terwijl ik nu weet dat de gedachten niet echt zijn, maar een angst voor dingen die ik juist níet wil.’

Gastcolleges

Vroeger had Michiel wel last van zelfstigma. Hij dacht dat hij echt anders was, dat niemand hem kon helpen en hij de enige was die dit had. ‘Ik moest echt eerst aan mezelf werken, mega stappen zetten. Ik ben zo blij dat ik dat heb gedaan! Nu besef ik dat iedereen in bepaalde mate dwanggedachten heeft. Alleen zolang je er geen last van hebt, het je leven niet verstoort, is het geen stoornis.’

‘Eerst ben ik die jongen met die stoornis’

Hij zet zich met hart en ziel in om de positie te verbeteren van mensen met een psychische aandoening: ‘Ik wil zoveel mogelijk mensen ermee bekend maken, zodat meer begrip en hulp ontstaat. Ik geef onder andere gastcolleges over dwangstoornis aan de universiteit aan aankomende psychologen: die weten soms niet wat ze horen! En daarom zet ik me ook in voor Samen Sterk zonder Stigma. Zo geef ik op een positieve manier aandacht aan mijn dwangstoornis.’

Desondanks reageren sommige mensen aanvankelijk ook negatief op Michiel zijn blogs bijvoorbeeld: ‘Eerst ben ik die jongen met die stoornis. Dan, áls ze de tijd nemen me te leren kennen, blijk ik vaak echt een relaxte gozer.’

Kroon

Michiel ontmoette zijn vriendin in zijn meest zwakke periode, vijf weken na zijn absolute dieptepunt: ‘Ze  is de liefste, schattigste vrouw die ik ken. Zij heeft me hier doorheen gesleept. Zonder haar stond ik hier niet. Natuurlijk vindt ze het zwaar, maar ze weet ook hoe hard we hebben gevochten. Je hebt drie pijlers in je leven: werk, huis en relatie. Drie jaar geleden waren ze alle drie weg en van hout. Nu zijn ze meer dan stevig en met een betonnen fundering. En dit kleintje hier is natuurlijk de kroon op ons werk!’

lees verder

 

Wil je het als eerste weten als er een nieuw verhaal online is? Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief