vk-clarakoek-renatebeense_01

Clara is een ervaren psycholoog en psychotherapeut. Ook is ze ambassadeur voor Samen Sterk zonder Stigma. In een open gesprek vertelt ze over de meerwaarde van haar ervaringen met psychose binnen haar werk als bevlogen hulpverlener.

‘Sinds ik uit de kast ben gekomen, functioneer ik beter op alle fronten’, vertelt ze ietwat lachend. ‘Ik heb me lang geschaamd, maar dat is honderd procent over. Met elke blog die ik schreef over mijn psychische verleden verdween een stukje gêne. Ik zag mijn openheid als een soort morele plicht nadat ik een lezing bijwoonde over stigma. Ik kan verschil maken met mijn verhaal, dacht ik. Waarom doe ik dat niet?’

Domino-effect

Vanaf dat Clara haar psychische verleden bespreekbaar maakte, voelt ze zich veel beter. Ze is zelfverzekerder en assertiever. Het heeft haar veel gebracht, licht ze toe: ‘Voorheen vertoonde ik vermijdingsgedrag, bleef op de achtergrond, gaf mijn mening niet. Ik dacht toch ook zelf altijd: er is iets met me aan de hand waardoor ik geen volwaardige psycholoog ben. Nu zie ik dat ik niet onderdoe voor anderen, juist extra kwaliteiten heb en zelfs inspirerend ben voor collega’s. Zo vertelde laatst iemand dat hij in een behandelrelatie zijn depressie had genoemd. Dat is ook míjn invloed. Gelukkig hebben we de tijdsgeest mee dat we in ons vak iets kunnen met onze eigen ervaringen. Ze inzetten in plaats van verzwijgen. Een domino-effect zou mooi zijn.’

‘Relatie, dát is de brug tussen hulpverlener en cliënt’

Ontwrichting

Binnen haar studie psychologie in de jaren tachtig heerste veel stigma, vertelt Clara: ‘Ik bracht ooit iets in over mijn psychiatrisch verleden. Een docent tikte me achteraf gelijk op de vingers. Ik schaamde me zó, ik heb er nooit meer over gepraat. Pas achteraf besefte ik me hoe krom het eigenlijk was. Voor zo’n opleiding, die te maken heeft met de ontwrichting van mensen!’ In latere vervolgopleidingen deed Clara alsof haar neus bloedde en verzweeg ze haar verleden. Behalve toen ze een plek zocht voor haar leertherapie, waarin je je eigen persoon als therapeut onder de loep neemt: ‘Drie keer ben ik afgewezen, zo ontmoedigend! Gelukkig vond ik uiteindelijk toch iemand die het geen probleem vond. Hopelijk is dit inmiddels wel verbeterd, maar toen was het echt not done dat ik met mijn verleden ooit hulpverlener zou worden.’

Oog voor verandering

Volgens Clara gaat hulpverlening vaak over kwetsbaarheid, niet over kracht en weerbaarheid. Daardoor gaat iemand voorzichtig door het leven bewegen en dan mis je kansen, legt ze uit: ‘Zelf heb ik als psycholoog behalve mijn opleiding een andere kennisbron: mijn eigen ervaringen. Die zet ik steeds meer in. Met als gevolg sneller een vertrouwensband met iemand en andere gespreksonderwerpen. Ik gebruik mijn kennis en ervaring naast elkaar. Hierdoor kan ik vaak nuances aanbrengen en heb ik oog voor verandering en mogelijkheden.’

Dat mijn openheid effect heeft op collega’s is mooi.

Het vak hulpverlening gaat Clara enorm aan het hart: ‘Dat mijn openheid effect heeft op collega’s is mooi. En wat ik ook belangrijk vind is dat we blijven reflecteren op onszelf en hoe we omgaan met cliënten. Bijvoorbeeld de ‘professionele afstand’ kritisch blijven bekijken. Het kan namelijk ook schade doen. We moeten opnieuw kijken naar de factor relatie in ons werk versus alle wetenschappelijk onderbouwde methoden en technieken. Als iemand jou vertrouwt en zich durft te tonen, kun je samen aan de slag met dingen die er echt toe doen voor diegene. Het inbrengen van je eigen persoon in je beroepsrol noem ik professionele nabijheid. Natuurlijk kun je dan ook wetenschappelijk onderbouwde interventies inzetten. Maar eerst terug naar de relatie, dát is de brug tussen hulpverlener en cliënt.’

Kleine schakel

Over de vraag of ze ambassadeur wilde worden voor Samen Sterk zonder Stigma hoefde Clara niet lang na te denken: ‘Ik heb een missie om mensen en omgevingen te ondersteunen, die te maken hebben met stigma’, licht ze toe. ‘Binnen mijn werk bevordert mijn herstelverhaal openheid bij anderen. Daarbuiten was ik laatst met een mede-ambassadeur naar het Hoogheemraadschap, omdat ze meer openheid over psychische kwetsbaarheid op de werkvloer willen: super! Ik hoop dat dingen zich op een gegeven moment gaan rondkletsen. Ik ben daarin een kleine schakel en dat vind ik erg leuk.’

lees verder

  • ‘Honest, Open, Proud’ is een succesvolle methodiek die mensen met een psychische aandoening empowert en zelfstigma vermindert. Ggz-instellingen kunnen deze training inzetten.
  • Met de Dialoogdag kun je een gestructureerde dialoog over de stand van stigma voeren binnen je ggz-instelling.
  • Lees ook de andere inspirerende verhalen.

 

Wil je het als eerste weten als er een nieuw verhaal online is? Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

5 reacties “‘Not done dat ík ooit hulpverlener zou worden’

  1. IK heb dit gedeeld…

    Ik ben psychiatrisch verpleegkundige, met een psychaitrisch verleden en nog een zekere kwetsbaarheid, natuurlijk…

    Ook ik heb een blog, schreef een herstelverhaal en ik ehb krak dezelfde ervaring. Mijn herstelverhaal brengen voor hulpverleners deed ik met veel faalangst (daar is die kwetsbaarheid weer) en ook voor psychiatrische clienten…. ik kreeg veel feedback…. ook die staat op mijn blog

    maar ook andere dingen over mijn psychiatrisch verleden….

    ook voel ik het ergens een morele plicht nu

    Op mijn deur mag nu staan psychiatrisch verpleegkundige/ ervaringsdeskundige, maar toen ik 10 jaar geleden afstdueerde was dat ook nog not done. Er is gelukkig een kentering, bazen die het nu inzien van ervaringsdeskundigen. Ze komt nog maar zeer traag op gang, maar ze kom op gang…. stelletjes aan…. heel stilletjes aan….er is nog een lange weg te gaan, maar het kom….

    1. Dag Els, bedankt voor je reactie! Ik zou graag jouw blog lezen, misschien kan je laten weten waar je deze hebt geschreven? En ontzettend fijn dat jij ook positieve reacties merkt om je heen. Na jaren van taboe gaan toch stilaan meer mensen inzien dat het inbrengen van je persoon in je beroepsrol voordelen kan hebben…
      Ook enkele collega’s van mij zijn open geworden over eigen ervaringen met psychische kwetsbaarheid en gebruiken dat in hun werk. We gaan er samen workshops over geven.

  2. Geweldig, deze verhalen!
    Ik denk dat inderdaad de relatie tussen cliënt en hulpverlener heel erg belangrijk is.
    Met name behandelaren met ervaring als cliënt binnen de psychiatrie kunnen wat dat betreft een waardevolle toevoeging zijn! Volgens mij is dat echt een pré, zeker geen onderwerp om te moeten verzwijgen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *