Ambassadeur Tjolien

‘Mijn pijnlijke verhaal omzetten in een positief verhaal en het vertellen.’ Dat is de duidelijke missie van ambassadeur Tjolien. Ze werkt als assistent van een creatief therapeut op de afdeling Altrecht Senior in Utrecht. ‘Praten werkt genezend aan beide zijden: voor de cliënt én voor mij.’

‘Een therapeut zette mij jaren geleden letterlijk voor de spiegel. Toen schrok ik zo ontzettend. De vrouw die ik zag, dat was ik niet! In elk geval wilde ik haar niet meer zijn. Ik wilde niet langer last hebben van de consequenties van een verleden, dat je nooit meer kunt veranderen. Dit moet anders, dacht ik. Ik keek mijn therapeute aan en vroeg: wil je me daarbij helpen?’

Opgegroeid in een gezin waar traumatische oorlogservaringen bepalend waren, ontwikkelde Tjolien vroegkinderlijke posttraumatische stressstoornis en chronische depressie. Thuis werd nergens over gepraat. De vuile was moest binnen blijven. Op haar 51ste was Tjolien er aan toe om de was buiten te hangen. Niet de vuile, maar ‘gewoon’ haar eigen verhaal. Het betekende een ommekeer in haar leven.

Lef

Het moment dat Tjolien zichzelf zag in de spiegel, ervaart ze als het beslissende moment van verandering. Daarvoor is veiligheid in je privéomgeving nodig vertelt ze. Bij je familie, vrienden, partner en je hulpverleners. ‘Dat laatste was niet altijd zo. Ik ging regelmatig weg bij een therapeut, omdat die me niet meer kon helpen. Een hulpverlener moet jou kunnen doorzien. Verbaal kan ik prima mijn mondje roeren. Als je daar niet doorheen kunt prikken, kun je me niet helpen. Het duurde vaak een jaar, maar dan durfde ik - met mijn angststoornis! - toch te zeggen ‘ik geloof dat het niet meer werkt’. Mijn laatste sociaal psychiatrisch verpleegkundige zei dat ik altijd zo goed opkwam voor mijn eigen behoeftes. Ook dat was lang anders. Doordat ik uiteindelijk wel het lef had dit te doen, ben ik wel gekomen waar ik nu ben.’

Zwarte schaap

In Tjolien haar familiegeschiedenis kampten zowel haar moeder als oma met psychische problemen. Het was echter absoluut onbespreekbaar. ‘Wij hadden de oorlog niet meegemaakt, dus wij hadden het per definitie niet slecht en wisten niet wat problemen waren. Mijn broers en zussen zijn eveneens beschadigd, net als ik. Maar doordat niemand erover sprak, voelde ik me toch het zwarte schaap van de familie. Zo word je iemand die zich schaamt, zich verstopt. In je hoofd weet je wel dat het niet hoeft, maar ja…’

'Zo word je iemand die zich schaamt, zich verstopt’

Dit zogeheten zelfstigma leidde er bij Tjolien toe dat ze zichzelf enorm isoleerde. ‘Sommigen zien mij als een zeer onafhankelijk persoon. Dat ben ik ook, maar anderen voelden wel dat er iets was, waardoor ze ook afstand hielden.’

Bagage

Ze is relatief laat aan haar eigen verhaal begonnen, zegt ze zelf: ‘De geboorte van mijn oudste kleindochter was de trigger: die bracht de ervaringen in mijn babytijd in voormalig Nederlands Indië boven. Gelukkig heb ik gemerkt dat je verhaal vertellen aan je omgeving genezend werkt. Juist voor mensen boven de zestig, die nooit eerder over hun psychische problemen en bijbehorende emoties hebben gepraat. Je bent toch op een kwetsbare leeftijd, waarop je al een heel leven met bagage achter je hebt.’

‘Anderen voelden wel dat er iets was, waardoor ze ook afstand hielden’

Openheid leidt tot begrip. Het is de veelvuldig gebruikte slogan van Samen Sterk zonder Stigma, en Tjolien onderschrijft deze van harte. ‘Ik geef cliënten ook vaak mee: probeer je verhaal te vertellen als je er aan toe bent. Op een goed moment, op een normale manier. Dan nog mag je niet verwachten dat iemand jou snapt, maar jij hebt tenminste aangegeven wat er met je aan de hand is. Vaak is dit het begin van begrip.’

Woordeloos

Haar werk bij Altrecht Senior geeft Tjolien veel voldoening. Ze weet zelf hoe fijn het is om onder mensen te zijn die je woordeloos begrijpen. ‘Als cliënten horen dat ik ervaringsdeskundige ben, reageren ze vaak opgelucht: oh, dus jij weet hoe het is… Cliënten hebben snel vertrouwen in me. Ik breng herkenning teweeg, ben een stuk spiegel voor ze en kan soms even plaatsen wat er allemaal met ze gebeurt. Praten doorbreekt je eenzaamheid. Je blijkt niet de enige te zijn.

‘Je verhaal vertellen is vaak het begin van begrip’

Je kunt als ervaringsdeskundige in een groep het lotgenotencontact soms een zetje geven. Daarmee geef je hun verhaal een plek. Mensen leren de draad weer op te pakken. Langzaam weer naar de wereld toe te bewegen. Iedere keer zie ik het weer gebeuren, een verbaasde blik van ‘oh, zo zit dat!’. Dat is heel leuk.’

lees verder

 

Wil je het als eerste weten als er een nieuw verhaal online is? Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

[gravityform id="2" title="true" description="true"]

Ambassadeur Tjolien

‘Mijn pijnlijke verhaal omzetten in een positief verhaal en het vertellen.’ Dat is de duidelijke missie van ambassadeur Tjolien. Ze werkt als assistent van een creatief therapeut op de afdeling Altrecht Senior in Utrecht. ‘Praten werkt genezend aan beide zijden: voor de cliënt én voor mij.’

‘Een therapeut zette mij jaren geleden letterlijk voor de spiegel. Toen schrok ik zo ontzettend. De vrouw die ik zag, dat was ik niet! In elk geval wilde ik haar niet meer zijn. Ik wilde niet langer last hebben van de consequenties van een verleden, dat je nooit meer kunt veranderen. Dit moet anders, dacht ik. Ik keek mijn therapeute aan en vroeg: wil je me daarbij helpen?’

Opgegroeid in een gezin waar traumatische oorlogservaringen bepalend waren, ontwikkelde Tjolien vroegkinderlijke posttraumatische stressstoornis en chronische depressie. Thuis werd nergens over gepraat. De vuile was moest binnen blijven. Op haar 51ste was Tjolien er aan toe om de was buiten te hangen. Niet de vuile, maar ‘gewoon’ haar eigen verhaal. Het betekende een ommekeer in haar leven.

Lef

Het moment dat Tjolien zichzelf zag in de spiegel, ervaart ze als het beslissende moment van verandering. Daarvoor is veiligheid in je privéomgeving nodig vertelt ze. Bij je familie, vrienden, partner en je hulpverleners. ‘Dat laatste was niet altijd zo. Ik ging regelmatig weg bij een therapeut, omdat die me niet meer kon helpen. Een hulpverlener moet jou kunnen doorzien. Verbaal kan ik prima mijn mondje roeren. Als je daar niet doorheen kunt prikken, kun je me niet helpen. Het duurde vaak een jaar, maar dan durfde ik – met mijn angststoornis! – toch te zeggen ‘ik geloof dat het niet meer werkt’. Mijn laatste sociaal psychiatrisch verpleegkundige zei dat ik altijd zo goed opkwam voor mijn eigen behoeftes. Ook dat was lang anders. Doordat ik uiteindelijk wel het lef had dit te doen, ben ik wel gekomen waar ik nu ben.’

Zwarte schaap

In Tjolien haar familiegeschiedenis kampten zowel haar moeder als oma met psychische problemen. Het was echter absoluut onbespreekbaar. ‘Wij hadden de oorlog niet meegemaakt, dus wij hadden het per definitie niet slecht en wisten niet wat problemen waren. Mijn broers en zussen zijn eveneens beschadigd, net als ik. Maar doordat niemand erover sprak, voelde ik me toch het zwarte schaap van de familie. Zo word je iemand die zich schaamt, zich verstopt. In je hoofd weet je wel dat het niet hoeft, maar ja…’

‘Zo word je iemand die zich schaamt, zich verstopt’

Dit zogeheten zelfstigma leidde er bij Tjolien toe dat ze zichzelf enorm isoleerde. ‘Sommigen zien mij als een zeer onafhankelijk persoon. Dat ben ik ook, maar anderen voelden wel dat er iets was, waardoor ze ook afstand hielden.’

Bagage

Ze is relatief laat aan haar eigen verhaal begonnen, zegt ze zelf: ‘De geboorte van mijn oudste kleindochter was de trigger: die bracht de ervaringen in mijn babytijd in voormalig Nederlands Indië boven. Gelukkig heb ik gemerkt dat je verhaal vertellen aan je omgeving genezend werkt. Juist voor mensen boven de zestig, die nooit eerder over hun psychische problemen en bijbehorende emoties hebben gepraat. Je bent toch op een kwetsbare leeftijd, waarop je al een heel leven met bagage achter je hebt.’

‘Anderen voelden wel dat er iets was, waardoor ze ook afstand hielden’

Openheid leidt tot begrip. Het is de veelvuldig gebruikte slogan van Samen Sterk zonder Stigma, en Tjolien onderschrijft deze van harte. ‘Ik geef cliënten ook vaak mee: probeer je verhaal te vertellen als je er aan toe bent. Op een goed moment, op een normale manier. Dan nog mag je niet verwachten dat iemand jou snapt, maar jij hebt tenminste aangegeven wat er met je aan de hand is. Vaak is dit het begin van begrip.’

Woordeloos

Haar werk bij Altrecht Senior geeft Tjolien veel voldoening. Ze weet zelf hoe fijn het is om onder mensen te zijn die je woordeloos begrijpen. ‘Als cliënten horen dat ik ervaringsdeskundige ben, reageren ze vaak opgelucht: oh, dus jij weet hoe het is… Cliënten hebben snel vertrouwen in me. Ik breng herkenning teweeg, ben een stuk spiegel voor ze en kan soms even plaatsen wat er allemaal met ze gebeurt. Praten doorbreekt je eenzaamheid. Je blijkt niet de enige te zijn.

‘Je verhaal vertellen is vaak het begin van begrip’

Je kunt als ervaringsdeskundige in een groep het lotgenotencontact soms een zetje geven. Daarmee geef je hun verhaal een plek. Mensen leren de draad weer op te pakken. Langzaam weer naar de wereld toe te bewegen. Iedere keer zie ik het weer gebeuren, een verbaasde blik van ‘oh, zo zit dat!’. Dat is heel leuk.’

lees verder

 

Wil je het als eerste weten als er een nieuw verhaal online is? Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

1 reactie “‘Praten doorbreekt eenzaamheid’

  1. herkenbaar… met name dit (quote): “Ik ging regelmatig weg bij een therapeut, omdat die me niet meer kon helpen. Een hulpverlener moet jou kunnen doorzien. Verbaal kan ik prima mijn mondje roeren. Als je daar niet doorheen kunt prikken, kun je me niet helpen”….voor mij heel erg belangrijk,dat een peut mij kan doorzien.ook ik ben verbaal sterk en heb de nodige kennis en ken de “truukjes” van hulpverleners.dat maakt het lastig mij te doorzien.het lijkt dan alsof het best goed met me gaat,terwijl er sprake is van het tegendeel….ik mag dan verbaal sterk zijn,maar weet nog steeds niet goed te vertellen wat er nou allemaal speelt en vooral: wat ik nodig heb.want dat laatste weet ik gewoon niet.ik ben ook regelmatig weg gelopen.voelt als falen.voelde me afgeschreven door “mijn” GGZ,alsof er niks te beginnen is met mij….terwijl ik de redenen DAT ik weg liep,prima kon benoemen.”maar wat denk je dan WEL nodig te hebben?”,een vaak gestelde vraag door peuten.een logische vraag ook.maar ik weet het (nog) niet,ik weet niet wat er nou exact speelt en wat ik dan nodig heb.in ieder geval iemand die mij doorziet en dus ook mijn ONbewuste truukjes doorziet.ik zeg dat al enkele jaren,”ik wil iemand met rontgen oogjes” 🙂 1x ben ik zo’n iemand tegen gekomen,een dame van het UWV notabene.ik uitte iets van mijn wanhoop en zij zag als het ware wat er nou allemaal speelde.naja,dat stukje over iemand doorzien is dus zeer herkenbaar 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *