“Je verdedigt een boef en dus ben je zelf ook een boef.” Strafpleiter Jan-Hein Kuijpers kent de voorspelbare stigmatisering van zijn cliënten en dus ook van hemzelf.

Hij is een professional en gehard in het vak. Het hoort erbij, is zijn eerste reactie, maar in de loop van het gesprek blijkt toch dat het hem stoort. Het is de stigmatisering op zich, maar vooral de onrechtvaardigheid is voor hem meer dan onacceptabel. Het maakt hem soms boos, ook voor de balie. “We hebben de neiging om iemand op een typisch aspect te beoordelen en dan verder niets meer. En we willen graag een zondebok of een oorzaak kennen en hanteren. Terecht of niet, dat doet er dan blijkbaar niet meer toe.”

Et voilà

Jan-Hein Kuijpers heeft familieleden met psychische aandoeningen. “Ze maken dus vanaf mijn vroege jeugd deel uit van mijn leven. Ik heb geleerd om ermee om te gaan en eigenlijk ook om het normaal te vinden. Je leeft met elkaar en accepteert en respecteert elkaar als mens. Dat was en is een belangrijk uitgangspunt in de familie: iedereen is anders et voilà.”

De rechtsstaat

Vraagt u naar (psychische) beperkingen als een sollicitant zich meldt voor een functie in uw kantoor?, willen de ambassadeurs weten. “Nee. Als iemand hier zijn werk goed doet: fijn! Mochten er problemen zijn, dan praten we met elkaar en dan zien we hoe we eruit komen en hoe we er dan mee omgaan. Voor de rest heeft iedereen eigenaardigheden. De een misschien wat meer dan de ander. Maar eerst en vooral is iemand een mens en reduceer je die niet tot zijn fout of zijn aandoening.”

De ambassadeurs staan klaar om te vertrekken, maar dan wil de advocaat toch nog iets toelichten. “Boeven zijn mensen en ook boeven hebben recht op een verdediging. Niemand is schuldig als dat niet overtuigend is bewezen. Dat lijkt simpel en dat is het ook. Maar als je je oor te luisteren legt in de samenleving of kennis neemt van berichtgeving in de media, dan lijkt het alsof je zomaar iemand zonder bewijs aan de schandpaal mag nagelen. Die stigmatisering kan ernstige gevolgen hebben. Voor het betrokken individu en ook voor de rechtsstaat.”

bestel 99keerandersdanjedenkt

Dit is één van de verhalen uit ’99keerandersdanjedenkt’. Paul Custers schreef dit boek naar aanleiding van koffiegesprekken tussen ambassadeurs en invloedrijke Nederlanders over vooroordelen, en psychische aandoeningen. Bestel het voor maar 10 euro inclusief verzendkosten door hieronder je gegevens in te vullen. We sturen je dan het boek, met een factuur.